Аԥсуа бызшәа
А́ԥсуа бызшәа́, аԥсшәа,  аԥсашәа (, апсашва, , ) — Аԥсны ҳәынҭқарра бызшәас иамоуп. Ихалхно — 125 000 ҩык.

Аԥсуа бызшәа амш — жьҭаарамза 27.

Акодқәа
ISO 639-1:ab
ISO 639-2:abk
ISO 639-3:abk

Аԥсуа алфавит

 А а Б б В в Г г Гь гь Гә гә Ӷ ӷ Ӷь ӷь Ӷә ӷә Д д Дә дә Е е Ж ж Жь жь Жә жә З з Ӡ ӡ Ӡә ӡә И и К к Кь кь Кә кә Қ қ Қь қь Қә қә Ҟ ҟ Ҟь ҟь Ҟә ҟә Л л М м Н н О о П п Ԥ ԥ Р р С с Т т Тә тә Ҭ ҭ Ҭә ҭә У у Ф ф Х х Хь хь Хә хә Ҳ ҳ Ҳә ҳә Ц ц Цә цә Ҵ ҵ Ҵә ҵә Ч ч Ҷ ҷ Ҽ ҽ Ҿ ҿ Ш ш Шь шь Шә шә Ы ы Ҩ ҩ Џ џ Џь џь Ь ь Ә ә  

Аграматика

Абжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа
 [ā] аа ← [ʕ]
 [a] а
 [ə] ы
 [ø̞] ы ← [ə] ы (ажәа аԥхьа)
 [ʏ] ы ← [ɥˤʏ] ҩы ← [ɥˤə] ҩы
 [e̞] е ← [je̞] ие ← [ja] иа
 [e̞] е ← [e̞j] еи ← [aj] аи
 [i] и ← [əj] и
 [i] и ← [jə] и
 [o̞] о ← [wo̞] уо ←  уа [wa] уа
 [o̞] о ← [o̞w] оу ←  ау [aw] ау
 [u] у ← [əw] у / [wə] у

Аҵыбжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа
 Аҵыбжьыҟа шьҭыбжьаҟәа  Ақьышәнтә Ахаԥыцшь. Ашьҭахаԥыц. Арԥшқара. Ретрофлекс. Велиар. Увулиар. Фарингал. Ахәлым. лас. лаб. лас. лаб. лас. лаб. пал. лас. лаб. пал. лас. лаб. фар. лаб. + фар. лас. лаб. Аԥынҵатә  м  н Алаӷәымынтә ада.  ԥ  ҭ  ҭә  қь  қ  қә арҵ.  б  д  дә  гь  г  гә абр.  п  т  тә  кь  к   кә  ҟь  ҟ  ҟә   Аффрикатқәа ада.  ц  ч  ць  цә  ҽ арҵ.  ӡ  џь  ӡь   ӡә  џ абр.  ҵ  ҷ  ҵь   ҵә  ҿ Акылааратә ада.  ф  с  шь  шә  ҫ   ҫә   ш  хь  х  хә  хь  х  хә   х'   х'ә  ҳ  ҳә арҵ.  в  з  жь  жә   ҙ   ҙә  ж  ӷь  ӷ  ӷә  ӷь  ӷ  ӷә абр.  ф'         Аппроксимантқәа  л   ҩ  и  у Аҵысҵысрантә  р

Ацыбжьыҟақәа уԥылоит бзыԥтәи адиалект мцараҿ, аиеҵәа ԥшшәыла иазгәаҭо бзыԥтәи, асаӡтәи диалектқәа — аиаҵәала, абжьауатәи — ҟаԥшьыла. 
Авелиартә фрикатақәа иреиԥшхаӡом ахархәара аҭыԥ зеиԥшро ала, авелиартәи ма аувелиартәи, иахьатәи аамҭаз бзыԥтәы адиалект аҿы ахархәара амоуп афрингалтә шьҭабжьқәа /χˁ χˁʷ/.
Ахәлымшәытә еидылара [ʔ] ицәырнагоит, актәи ахархәаратә феномен аҟынтә /q’/, аҩбатәи, иара убас иуԥылоит ажәаҿ /ʔaj/ «мап». /ɥ/ уи иахылҵуеит аҟырҟы еиҵалара /ʕʷ/, иара убас уи уаҳауеит анхарҭа ҭыԥқәакырҿ. 
Афонологиатә қәиӷәӷәара аҵакы амоуп.

Аҩышьаԥҟарақәа

 Аԥсуа жәақәа ажәытәан рынҵрақәа 
Евлиа Челеби, «Иџьашьаху абаза бызшәа»(17-тәи ашәышықәса):
мини|Евлия Челеби, «Аныҟәарақәа шәҟәқәа» аҟынтәи ацыԥҵәаха  
Ак — 1; уба — 2; ихԥа — 3; бшьба — 4; хуба — 5; фба — 6; бзба — 7; аба — 8; жба — 9; жуба — 10; ак жуба — 11; уба жуба — 12; ваии— ара уааи; учи — уца; утвии — утәа; арԥыш — арԥыс; счаб — сцап; апхус — аԥҳәыс; счом — сцом; узу мчозуи арпыш — узымцозеи арԥыс?; сира издрвей — сара издыруеи; ура йудырва — уара иудыруои?; всхадж киси — сыхаара, сыла; сира издрвах — Сара издыруа; сира сызыхт — сара исызхоит; арс изухвазуй — Арс изуҳәозеи?; вео бозве — уцәырбыжәуама мшәан?; исхвазуй — исҳәозеи?; сира издрам — сара исыздырым; ура йухар уа — уара иуҳәаз; ура йудруа — уара иудыруеит; ака ура укагуб (ухъа агуп?) — ухы еилагеит; анчаги йоуйги адлш — Анцәеи ишамҭақәеи рзыҳәан; аки сыздрым анчернеш — Акгьы сыздырым анцәа иныс; усквауроуй — усзырҟәаҟуеи, срыцҳашьа; сира акр устхун — агаӡабызшәа сҳәоит; анчваиныш апш амла спшрай — аҭоуба шьҭасҵоит, абаза, амла сакуеит; счаб паста йу фара — сцап паста (абысҭа) сфап.

Џьеимс Белл, "Черқьессиа иҟоу х-бызшәак"(19-тәи ашәышықәса)
Utrûs - ауаҩытәыҩса 

Pkhůz - аԥҳәыс

Aitchun -аҷкәын

Abhûspa - аԥҳәызба

Atche -аҽы

Aûz - ажә

Aidjma -аџьма

Wassa -ауаса

Alla - ала

Agute - ацгәы

Aûvne - аҩны

Atzla -аҵла

Adze -аӡы

Amptsha - амца

Anûif - анышә

Allagwita - алажәыҭа (аԥш/аџьықәреи)

Amashina -амшын

Abena - ашьха

Abza - аӡиас

Atwů - абна

Woka - аҵх

Amsha - амш

Amira - амра

Amza - амза

Aiefa - аиеҵәа

Answû - анцәа

Akuneit - ақәа

Assû - асы

Agh - аӷ

Abshú - аԥша

Amishkhe - амшынеисра

Yaba - аб

Lana - ан

Apús - ахаҵа 

Pkhûz - аԥҳәыс

Zeisha - аиашьа 

Zausha - аиаҳәшьа

Sepů - аԥа

Asepkha - аԥҳа

Hansûp - аҩыза

Tisaga - аӷа

Agrúa - атәы; агыруа

Akh - аҳ; аҭауад

Ambista - аамсҭа 

Anekhûa - анхаҩы

Азхьарԥшқәа
 Аԥсуа интернет-библиотека
 Корпус абхазского языка

Ахьарԥшқәа