-3: 3.85 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷ ಪುರಾತನ ಚಂದ್ರನ ಕುಳಿ ಮೇಲೆ ಪ್ರಗ್ಯಾನ್‌ ರೋವರ್‌ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌; ಇಸ್ರೋದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆ
ನವದೆಹಲಿ:ಭಾರತದ ಚಂದ್ರಯಾನ-3(-3), ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ 3.85 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ() ಇಳಿದಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶನಿವಾರ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುಳಿಯು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಫಿಸಿಕಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ()ದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಚಂದ್ರಯಾನ -3 ಮಿಷನ್‌ ರೋವರ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಗಿರುವ ಚಂದ್ರ ಕುಳಿಯು ಸುಮಾರು 3.85 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನೆಕ್ಟೇರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಫಿಸಿಕಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಸೈನ್ಸಸ್ ವಿಭಾಗದ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಎಸ್ ವಿಜಯನ್ ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು, ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಗ್ಯಾನ್ ರೋವರ್ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು, ಇತರೆ ಚಂದ್ರಯಾನ ಯೋಜನೆ ಹೋಗದೇ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
-3 :#    160--               #.../53BBSdZOt2
ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಿಂದ ಪ್ರಗ್ಯಾನ್ ಕಳುಹಿಸಿದ ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಹೊಸ ಪ್ರಾಚೀನ ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಕುಳಿ ಸುಮಾರು 160 ಕಿ.ಮೀ ಅಗಲವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದಕ್ಷಿಣ-ಧ್ರುವ ಅಟ್ಕಿನ್ ಬೇಸಿನ್ ರಚನೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ ಕುಳಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ-ಅಟ್ಕಿನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಪ್ರಭಾವದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ. ಪ್ರಗ್ಯಾನ್ ರೋವರ್ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಕುಳಿಯ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿವೆ. ಇದು ಚಂದ್ರನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸೈಟ್ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದುವರೆಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಚಂದ್ರಯಾನ್‌ ಮಿಷನ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಗ್ಯಾನ್ ರೋವರ್‌ನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಕುಳಿಯತ್ತ ತಲುಪಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ಕುಳಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ವಸ್ತುವನ್ನು ಎಜೆಕ್ಟಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಂದ್ರನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರಭಾವದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ ಐಟೆಕೆನ್ ಜಲಾನಯನದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುವಿನ ಕೆಳಗೆ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕುಳಿ ಅಥವಾ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಂದ್ರನು ಹೇಗೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
2023ರ ಜುಲೈ 14ರಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಲ್ಲಿರುವ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ LVM3 ರಾಕೆಟ್‌ನ ಮೂಲಕ ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡ ಚಂದ್ರಯಾನ-3, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹಾರಾಟದ ನಂತರ ಆಗಸ್ಟ್ 23ರಂದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇಳಿಯಿತು. ಆ ಮೂಲಕ ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆದ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಮಿಷನ್‌ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಭಾಜನವಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ರೋ ಮೈಲುಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಂದ್ರಯಾನ 3 ಮಿಷನ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆದ ಪ್ರದೇಶವೀಗ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶಿವ ಶಕ್ತಿ ( ) ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಎನಿಸಿದೆ. ಚಂದ್ರಯಾನ 3 ಮಿಷನ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶಿವಶಕ್ತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಗೋಳ ಒಕ್ಕೂಟವು (  ) ಮಾರ್ಚ್‌ 19ರಂದು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಇಳಿದ ಪ್ರದೇಶವೀಗ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶಿವಶಕ್ತಿ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಎನಿಸಿದೆ.
ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನೂ ಓದಿ:ಚಂದ್ರಯಾನ-೩ ಮುಂದಿನ ಪಯಣ ಸುಗಮವಾಗಲಿ