ಜಗತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಹಿನೂರ್ ವಜ್ರದ ಮೂಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ 'ಕೊಳ್ಳುರ' ಗ್ರಾಮ ಎನ್ನುತ್ತಿವೆ ಪುರಾವೆಗಳು! ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಕೊಹಿನೂರ್ ವಜ್ರ ಎಷ್ಟೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಡೆಕ್ಕನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ವಜ್ರವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಧರಿಸಿದ ಕಥೆ ಕೇಳಿರುತ್ತೀರಿ. ಆಭರಣಗಳ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ವಜ್ರದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಕೊಹಿನೂರ್ ವಜ್ರವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಳ್ಳುರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಕಲಬುರಗಿ: ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಕೊಹಿನೂರ್ ವಜ್ರ ಎಷ್ಟೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಡೆಕ್ಕನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ವಜ್ರವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಧರಿಸಿದ ಕಥೆ ಕೇಳಿರುತ್ತೀರಿ. ಆಭರಣಗಳ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ವಜ್ರದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಕೊಹಿನೂರ್ ವಜ್ರವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಳ್ಳುರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಹಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ ಕೊಳ್ಳುರ ಜನಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.ಕೊಹಿನೂರ್ ಸ್ಮಾರಕ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಚಾಲಕ ಹಾಗೂ ಶಹಾಪುರದ ಸುರಪುರ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರದ ( ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿರುವ ಶಹಾಪುರ ಮೂಲದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಭಾಸ್ಕರ ರಾವ್ ಮುಡಬೂಳ್ ಅವರು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ವಜ್ರವನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಮೊನ್ನೆ ನವೆಂಬರ್ 9 ರಂದು ಶಹಾಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವ ಹೆಚ್ ಕೆ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಮುಡಬೂಲ್ ಅವರು ಕೊಹಿನೂರ್‌ನ ರೋಚಕ ಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಕೊಳ್ಳುರನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ವಜ್ರವನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.ರಾವ್ ಅವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಸೆವೆಲ್ ಬರೆದ 'ಎ ಫಾರ್ಗಾಟನ್ ಎಂಪೈರ್ (ವಿಜಯನಗರ) -- ಎ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು, ಇದು ಕೊಹಿನೂರ್ ನ್ನು ಕೊಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಬಹುಶಃ 1656 ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಪರ್ಷಿಯನ್ ವಲಸಿಗರಾದ ಮೀರ್ ಜುಮ್ಲಾ ಅವರು ಗಣಿ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅವರು ವಜ್ರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಷಹಜಹಾನ್‌ಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕತ್ತರಿಸದ ವಜ್ರವು 756 ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಕವಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಿಲಿಯಂ ಡಾಲ್ರಿಂಪಲ್ ಮತ್ತು ಅನಿತಾ ಆನಂದ್ ಬರೆದ 'ಕೊಹ್-ಇ-ನೂರ್: ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಇನ್‌ಫೇಮಸ್ ಡೈಮಂಡ್' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, "ಇದು 900 ರಾಟಿಗಳು ಅಥವಾ 787 ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಲ್ಲೂರಿನ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಶಹಾಪುರದ ಅಂದಿನ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಅವರು ಜನರಿ 27, 2011 ರ ಕೆ/ಭೂಮಿ/98/2009-10 ರ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾ ತೀರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ವಜ್ರದ ಗಣಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ರಾವ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕೊಹಿನೂರ್ ನ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯ ಕಂಬವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಎಂದು ಭಾಸ್ಕರ್ ರಾವ್ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕೊಹಿನೂರ್ ವಜ್ರದ ಪಯಣ: 1739 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ ನಾದಿರ್ ಷಾ ವಜ್ರವನ್ನು ಪರ್ಷಿಯಾಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಬೂಲ್ ತಲುಪಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1813 ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ದೊರೆ ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೊಹಿನೂರ್ ವಜ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. 1839ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಶಿಶು ದುಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ರಂಜಿತ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ಆಭರಣ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. 1849ರಲ್ಲಿ, ಪಂಜಾಬ್ ಸ್ವಾಧೀನವಾದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಸರ್ ಜಾನ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು, ಅದು ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಣಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಇದು ಈಗ 106 1/16 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ತೂಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕ ರಾಬರ್ಟ್ ಸ್ವೆಲ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.