ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ( /ˈɡlæzɡoʊ/ (-);ಸ್ಕಾಟ್ಸ್:Glesgaಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಗಾಯೆಲಿಕ್:) ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರ ತಗ್ಗುಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವಿಜನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಹೆಸರು ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಇದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬಿಷಪ್‌ನ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಮಧ್ಯಯುಗದಿಂದ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಜನರ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈ ನಗರವೂ ಕೂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದಾಚೆಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಜೊತೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಭಾರವಾದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಡಗು ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮಗಳ ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ಹಲವಾರು ಹೊಸರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ನಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯುಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯಾ ಅವಧಿಗಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ "ಎರಡನೆಯ ನಗರ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇದು ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ‌ನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ೫೭ ನೇ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು , ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಲಿನ್ ನಗರಗಳ ನಂತರದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅನುಕ್ರಮದ ಸೀಮೆ (ಗಡಿ)ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಹೊಸ ನಗರ ಮತ್ತು ಹೊರವಲಯ ಮತ್ತು ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ದ-ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವಿಕೆಯು ಗ್ರೇಟರ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ೧,೧೯೯,೬೨೯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೊತೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಏಕತಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೫೮೦,೬೯೦ ಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ನಗರ ಹಾಗೂ ಉಪನಗರಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು ೨.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳವು, ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಹಾಯ್ಗಡ ಬಿಂದುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇತ್ಯರ್ಥ(ರಾಜಿ)ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ, ಅದು ಸಾಲ್‌ಮನ್ ಮೀನುಗಳ(ಎಳೆಗೆಂಪು ಮಾಂಸವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು) ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರವಾಗಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ತನ್ನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ತನ್ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ೧೦ ಮತ್ತು ೧೧ ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜ ಡೇವಿಡ್ ಐ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಬಿಷಪ್ ಜಾನ್ ಇವುರುಗಳಿಂದ ಪುನರ್‌ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೬ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂತ ಮುಂಗೋ ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿವೇಶನವಿತ್ತು. ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅರಸುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತರುವ ಮತ್ತು ನಗರಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಅಧಿಪತ್ಯವಾಯಿತು. ೧೧೭೫ ಮತ್ತು ೧೧೭೮ರ ನಡುವೆ ಬಿಷಪ್ ಜೋಸಿಲಿನ್‌ನು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ರಾಜ ವಿಲಿಯಮ್ ಐ ಅವರಿಂದ ಬರ್ಗ್‌ನ ಬಿಷಪ್‌ಗಳ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗಲೂ ಕೂಡ ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲ್ಪಟಿತು, ಇದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸನಾಬದ್ಧ ಭರವಸೆಗಳಿಂದ ಲಾಭಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ೧೧೮೯ ಮತ್ತು ೧೧೯೫ ರ ನಡುವೆ ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸನ್ನದಿನ ಮೂಲಕ ಪೂರಕವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸನ್ನದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸನ್ನದಾಗಿ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ತರುವಾಯದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು, ಮತ್ತು ೧೪೫೧ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ೧೪೯೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯಾಗಿ ಉನ್ನತಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ನಗರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಡೇನಿಯಲ್ ಡಿಫೋನು ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಎ ಟೂರ್ ಥ್ರೂ ದ ಹೋಲ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಅಭಿಮತವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಅದೇನೆಂದರೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು "ಲಂಡನ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರವಾಗಿದೆ." ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೨,೦೦೦ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಗರದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಲವಾರು ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಜನರ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ನಗರದ ನೆಯ್ದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ೧೭೦೭ ರ ಯೂನಿಯನ್ ಆಕ್ಟ್‌ನ ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಂಬಾಕು, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಗಳನ್ನು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರದೊಳಗಡೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ನದಿಯ ಆಳವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ಅಳಿವೆ(ಕಡಲ ತೋಳು)ಗಳ ಮೇಲೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ನಗರದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಳ ನೀರಿನ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯವಾಯಿತು. ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ರಿಟೀಷರ ತಂಬಾಕು ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು, ಅದರಲ್ಲೂ ಇದರ ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೪೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಎಲ್‌ಬಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದ ತಂಬಾಕುಗಳು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರ ನಂತರದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿದ ನೇಯ್ಗೆಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರ್ಡ್ ಸರಕುಗಳು ರಫ್ತು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಮೊಂಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲುವೆಯ ತೆರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ೧೭೯೫ ರಲ್ಲಿ ಡುಂಡಾಸ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿನ ಜಲಾಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶಿರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ-ಅದಿರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸುಗಮ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಿಂದ ಎಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಹೂಳೆತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಆಳವಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನದಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗಳ ನಂತರ, ಹಡಗು ತಯಾರಿಕೆಯು ನದಿಯ ಹರಹುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು, ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು (ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು). ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯು ನಂತರ ಜಾನ್ ಅಟ್ಕಿನ್‌ಸನ್ ಗ್ರಿಮ್‌ಶಾರಂತಹ ಕಲಾಕಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯುಗವನ್ನು ಮತ್ತು ನವೀನ ಜಗತ್ತನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಯಿತು. ೧೮೨೧ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು. ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರವು "ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಎರಡನೆಯ ನಗರ" ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೮೭೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಹಡಗು ತಯಾರಿಕೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಉಗಿಬಂಡಿಗಳ ಕಾಲುಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವರು ನಗರಗಳ ಅತ್ಯುತ್ಕ್ರುಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕ್ ಕಟ್ರಿನ್ ಅಕ್ವೆಡಕ್ಟ್, ಸಬ್‌ವೇ, ಟ್ರಾಮ್‌ವೇ ಸಿಸ್ಟಮ್, ಸಿಟಿ ಚೇಂಬರ್ಸ್, ಮಿಶೆಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಅಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ಗಳಂತಹ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯುಳ್ಳ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಇದರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ನಗರವು 1888 ರಲ್ಲಿ, ೧೯೦೧ ಮತ್ತು ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅದರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ೧೯೩೮ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಜೊತೆ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನವು ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವನತಿ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಎರಡನ್ನೂ ವೀಕ್ಷಿಸಿತು. ನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ನಗರವು ನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಕುಸಿತದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮಹಾ ಕುಸಿತದ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು, ಇದು ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು "ರೆಡ್ ಕ್ಲೈಡ್‌ಸೈಡ್" ಚಳುವಳಿಗಳ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಗರವು IIನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಬಂಡಾಯಗಳಿಂದ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ಕೊನೆಗಾಣದ ಯುದ್ಧ-ನಂತರದ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಬಂಡವಾಳಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರದಾಚೆಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ ನಗರದ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲವಾಗಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವನತಿ ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಅ-ಉದ್ಯಮೀಕರಣದ ಒಂದು ದೀರ್ಘವಾದ ಅವಧಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ನಗರದ ಅವನತಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಿಕೆ, ಧನಸಹಾಯಗಳ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ನಗರ ವಾಸಿಗಳ ಕನಿಕರಯೋಗ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ನಗರದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ನಗರಸಭೆಯು ಇದರ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಬ್ರೂಸ್ ವರದಿ ಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ, ಅದು ನಗರದ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಪ್ರವರ್ತನ ಶಕ್ತಿಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಯುದ್ಧ-ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಸಿಲಿಕಾನ್ ಗ್ಲೆನ್ ಬೂಮ್ ಮತ್ತು ಕುಂಬರ್‌ನೌಲ್ಡ್, ಗ್ಲೆನ್‌ರೋಥ್ಸ್, ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟ್ ಕಿಲ್‌ಬ್ರೈಡ್‌ ಹೊಸ ನಗರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ತರವಾದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ’ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಉತ್ತಮ ಪಂದ್ಯಗಳು’ ಚಳುವಳಿಯು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಬರೆಲ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆಯು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಯುರೋಪಿನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹೊಸ ಪಾತ್ರಕ್ಕ್ವೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಸೆ ನೀಡಿತು. ಎರಡನೆಯದು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಉದ್ಯಾನವನ ಉತ್ಸವದ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಾಸೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು, ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿನ ಇದರ ಯುರೋಪಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಗರ ಎಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು. ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಈ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿ ತೀರಪ್ರದೇಶದ ಪುನರುತ್ಥಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆಂತರಿಕ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾದ ಪುನರುತ್ಥಾನವು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೀಮಂತ ಜನರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವಾಸಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ದೋಷಾರೋಪಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ನಗರವು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ೫೦ ಸುರಕ್ಷಿತ ನಗರಗಳ ಜವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸೂಚಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಲೋನ್‌ಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್‌ನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ೧೦ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ನಗರದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವು ತೀವ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಷ್ಟದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನಾ ವರದಿಯು, ನಗರದ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಮತ್ತು ನಷ್ಟದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಣ ಅಂತರವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ೪೭% ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡನಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟಕ್ಕೊಳಗಾದ ೧೫% ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಕೇಂದ್ರವು ನಗರದ ೨೯.೪% ಕೆಲಸಮಾಡುವ-ವಯಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಳೀಯರು "ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ"ವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಯುಕೆ ಯ ಸರಾಸರಿಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ಮತ್ತು ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಸ್ಥಳನಾಮ ಅಧ್ಯಯನ === ಹಸಿರು ಪೊಟರೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಹಳೆಯ ಕ್ಯುಂಬ್ರಿಕ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಕ್ಯೂ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯದ ಒಂದು ಗೇಲಿಕ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಮೂಲದಿಂದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಶಬ್ದವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿನ ಒಂದು ಕ್ಯುಂಬ್ರಿಕ್ ಹೆಸರು ಕ್ಯಾಥ್ಯೂರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗು ಎಂಬ ಹೊಸ ಹೆಸರು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗೇಲಿಕ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೧೧೬) ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಟ್ರಾಚ್‌ಲೈಡ್‌ನ ರಾಜ ರೈಡರ್ಚ್ ಹೀಲ್ ಸಂತ ಕೆಂಟಿಜರ್ನ್ (ಸಂತ ಮುಂಗೋ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ) ಅನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೫೪೦ ಬಾರಿ ಬಿಷಪ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವನ ಪವಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದನು ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕೆಂಟರ್ಜಿನ್ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊಲೆಂಡಿನಾರ್ ಬರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಹ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದನು. ಅವನ ಸುತ್ತ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಮುದಾಯವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ, ಮೂಲ ಗೇಲಿಕ್ ಅನುವಾದವು "ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ", ಮತ್ತು ಶಬ್ದಶಃ ಹೇಳುವುದಾದರೆ "ಪ್ರೀತಿಯ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. === ವಂಶಲಾಂಛನ ವಿದ್ಯೆ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಬಾಹುವಿನ ಹೊದಿಕೆಯು ರಾಯಲ್ ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ಲೊರ್ಡ್ ಲಿಯೋನ್‌ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೫, ೧೮೬೬ ರಂದು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪೋಷಕ ಸಂತ ಮುಂಗೋರ ಜೀವನದ ಜೊತೆ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದು ಆ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಮುದ್ರೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಲಾಂಛನಗಳು ಸಂತ ಮುಂಗೋರಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂತ್ಯಪ್ರಾಸದಲ್ಲಿ ನಂಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಹಾರಲಾಗದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಬೆಳೆಯದ ಒಂದು ಮರವಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ರಿಂಗಣಿಸದ ಒಂದು ಘಂಟೆಯಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಈಜಲಾರದ ಒಂದು ಮೀನಿದೆ ಸಂತ ಮುಂಗೋ ಇವರು, ದೇವರೇ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ಲಾಘಿಸುವುದರಿಂದ ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಧರ್ಮೋಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು "ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲಿ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ನಗರದ ಧ್ಯೇಯಸೂತ್ರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟಿತು. ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನಲ್ಲಿ "ಮದರ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆ ಹಾಡು ಡುಂಡೋನಿಯಾದ ಹಾಡುಗಾರ/ಹಾಡುಬರಹಗಾರ (ಕವಿ) ಮೈಕೆಲ್ ಮಾರಾ ಅವರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ಹ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕ್ರೈ ಇವರುಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1450 ರಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಮೊದಲ ಲಾರ್ಡ್ ಪ್ರೊವೋಸ್ಟ್ (ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ) ಜಾನ್ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್‌ನು ಒಂದು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದನು, ಅದೇನೆಂದರೆ ಒಂದು "ಸಂತ ಮುಂಗೋನ ಘಂಟೆ" ಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬಾರಿಸುವುದು, ಆ ಮೂಲಕ ನಗರವಾಸಿಗಳು ಅವನ ಆತ್ಮ ಚೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ೧೬೪೧ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಒಂದು ಹೊಸ ಘಂಟೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಘಂಟೆಯು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್‌ನ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಬಲಗಾರರು ಎರಡು ಸಾಲ್ಮನ್ ಉಂಗುರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಾಗಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಸಂತ ಮುಂಗೋನ ಆಕೃತಿಯ ಉದ್ದದ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿರಬೇಕು. ಅವನು ಬಿಷಪ್‌ನ ಸೀಳು ಟೋಪಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಕೈ "ಆಶೀರ್ವಾದದ ಸೂಚನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ" ಎತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ೧೮೬೬ ರ ಕೊಡುಗೆಯು ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು, ಆದರೆ ಇದು ನಂತರದ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆವೃತ್ತಿಯು ವಂಶಲಾಂಛನ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಸ್ಟ್‌ನ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬಂಗಾರದ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವಿಧದ ಸಣ್ಣ ಕಿರೀಟವು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ಒಂದು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ನಗರದ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಜೊತೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಂಡಳಿಗಳಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬಾಹುಗಳು ನಗರದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೬, ೧೯೭೫ ರಂದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೧೯೯೬ ರಂದು ಪುನರ್-ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪ್ರತಿ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ ಬಾಹುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕಿರೀಟದ ವಿಧ ಮಾತ್ರ. == ಆಡಳಿತ == ಈಚೆಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ದ ರೆಪ್ರಸಂಟೇಶನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪೀಪಲ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ 1918 ಎಡಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ಮೊದಲು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಶೀಲರು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದುದರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಸಭೆ ಲೆಬರ‍್ ಪಕ್ಷದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಜನಪ್ರಿಯ ಎಡಪಂಥೀಯರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ನಗರದ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಕ್ತಿಮನೆಯಿಂದ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್‌ವೆಗೀನ್‌ನ ಮತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದವುಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. 1917ರ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ನರ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಮುಷ್ಕರಗಳು ಮತ್ತು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಘಂಟೆಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದವು. ಜನವರಿ 1919ರಲ್ಲಾದ ದಂಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ, ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌ ಜಾರ್ಜ್‌ ಸೈನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಗಿಸಿದನು. ೩೧ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಗರದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ನಲ್ಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯು ರಾಯಟ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ನೌಕಾಂಗಣದಲ್ಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಿಯೆಯು "ರೆಡ್‌ ಕ್ಲೈಡ್‌ಸೈಡ್‌" ಎಂಬ ಉಪಾದಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಟ್‌ ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆಗಂದಾಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಎಡಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಸೊಶಿಯಲಿಸ್ಟ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯ ಮುಖ್ಯ ನೆಲೆಯಾಯಿತು. 1982ರ ಹಿಲ್‌ಹೆಡ್‌ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್‌ ಎಂಪಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಡಿಪಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. === ಸ್ಕಾಟಿಷರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ === ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಸಭಾ ಪ್ರದೇಶ, ಸೌತ್‌ ಲನಾರ್ಕ್‌ಶಿರ್‌ನ ರುದರ್ಗ್ಲೆನ್‌ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರೆನ್ಫೆಶರ್‌ನ ಪೂರ್ವದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ೭೩ ಮೊದಲ ಪಾಸ್ಟ್ ದ ಪೋಸ್ಟ್ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಜನ ಮತ್ತು ೫೬ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಎರಡೂ ತರದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಮೆಂಬರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌()ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಪಾತೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕತೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌‌ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತು ಗಡಿರೇಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ಥಿತ್ವ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಪಾಸ್ಟ್ ದ ಪೋಸ್ಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೫ಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಮೆಂಬರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ()ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ೫೯ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೊಸ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಉಳಿದ MSPsಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಾಲಿರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಚುನವಣಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ:- ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅನ್ನಿಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬೇಲೀಸ್ಟನ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾತ್‌ಕಾರ್ಟ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗೊವನ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮರಿಹಿಲ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪೊಲಕ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರುದರ್ಗ್ಲೆನ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಶೆಟ್ಲ್‌ಸ್ಟೊನ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಬರ್ನ್‌ === ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಸಂಸತ್ತಿನಹೌಸ್‌ ಆ‌ಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ()ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಈಗಿರುವ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ:- ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪೂರ್ವಭಾಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಈಶ್ಯಾನ್ಯ ಭಾಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ದಕ್ಷಿಣ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗ == ಭೂಗೋಳ == ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಕ್ಲೈಡ್‌ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಎರಡನೇ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯೆಂದರೆ ಕೆಲ್ವಿನ್‌, ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಬೆರನ್‌ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು ನಂತರ ತಾಪಮಾನದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಏಕಮಾನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶಿರ್‌ನಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶವು ಆ ರೀತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಒಂದು ಏಕಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಆಡಳಿತವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆಯೇ "ದೇಶ"ದ ಹೆಸರನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. === ವಾಯುಗುಣ === ಮೊಸ್ಕೊದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಅದೇ ಉತ್ತರದ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿರುವುದಾದರೂ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಓಶಿಯಾನಿಕ್ (ಕೊಃಪೆನ್‌ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಮೀಪ್ಯದಲ್ಲಿದೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಹಿತಕರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದೇ ಅಕ್ಷಾಂಶವಿರುವ ಯುಕೆಯಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವಿರುತ್ತದೆ, ಗಲ್ಫ್‌ನ ಮಾರುತಗಳ ಬಿಸಿಯ ಪರಿಣಾಮಾಗಿ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತಣ್ಣಗೆ, ಆರ್ದತೆ,ಮೋಡ ಮುಚ್ಚಿದ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ,ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು4.0 ° (39.2 °) ಇರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕಲವೊಮ್ಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಣ ಹವೆಯಿರುವ ದಿನಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಮವು ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚಿನಿಂದ ಮೇವರೆಗೆ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿತಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಷದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳು ಹೂದೋಟಗಳು ವಸಂತದ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತುರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಾಸದಲ್ಲಿ(ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ‍್ನವರೆಗೆ) ತಣ್ಣಗೆ ಮತ್ತು ಆರ್ದತೆಯಿಂದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತಿ ಭರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಿಂಗಳೆಂದರೆ ಜುಲೈ, ಸರಾಸರಿಯಾದ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವಂದರೆ ಸುಮಾರು20 ° (68 °). ಶರತ್ಕಾಲವು ಶೀತಲದಿಂದ ಹಿತಕರವಾದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ತುತ್ತತುದಿಯ ತಾಪಮಾನವು−20 31.2 ° (−4 88 °), ೪ ಆಗಸ್ಟ್‌ ೧೯೭೫ನ ನಂತರ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. == ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡತೆ == ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ೧,೨೦೦,೦೦೦ರಷ್ಠಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ ೮೦ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ೧ ಮಿಲಿಯನ್ನಿನಷ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಗರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ನಂತರ, ಗಾರ್ಬಲ್ಸ್‌ನಂತಹ ನಗರದ ಒಳಭಾಗಗಳಿಂದ ಹೊಸ ನಗರಗಳಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಿಲ್‌ಬ್ರೈಡ್‌ ಮತ್ತು ಕಂಬನೋಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಡತನದ ಬೇಗೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಗಡಿಯನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರ ನೇರ ಹೋಲಿಕೆಯು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾದ ನಗರಸಭಾ ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿತು, ನಿತ್ಯಪ್ರಯಾಣಿಕರ ನಗರ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಸುಮಾರು 400 (1,000 km2)ರಷ್ಟು ಗಡಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ: ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶ(೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶಿರ್‌ಗೆ ತನ್ನ ರುದರ್ಗ್ಲೆನ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಬಸ್‌ಲ್ಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು) ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅರ್ಬನ್‌ ಎರಿಯ (ನಗರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಕೂಟವನ್ನೊಳಗೊಂಡು). ೧೮೪೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ, ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಐರಿಶ್‌ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಅಪಾರವಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸೊವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವು ಹೆಚ್ಚು ಐರಿಶ್‌ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಪರವಾನಗಿ ದೊರೆತ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಹೈಲ್ಯಾಂಡರ್‌ಗಳೂ‌ ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಐರಿಶ್‌, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಾಲ್ಲಿ ಹೈಲ್ಯಾಂಡರ್‌ಗಳುರೊಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಸಮ್‌ನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಿಗೆ, ಹಲವು ಲಿಥುಯೇನಿಯಾದ ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಾಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಲೆಸಿದರು. ಹಲವು ರೊಮ್‌ ಮತ್ತು ನೇಪೊಸ್‌ ಮತ್ತು ಟಸ್ಕನಿಯ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಲೂಕ ನಡುವಿನ ಫ್ರೋಸಿನನ್‌‍ನಿಂದ ಬಂದ ಇಟಲಿಯ ಸ್ಕಾಟ್‌ಗಳೂ ಸಹ ಗ್ಲಸ್ಗೊವಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು, ಹಲವರು "ಹಾಕಿ ಪಾಕಿ" ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೊಲಾಕ್‌ಶೀಲ್ಡ್‌ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ೧೯೬೦ರ ಮತ್ತು ೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಏಷ್ಯಾದ ಸ್ಕಾಟ್‌ಗಳೂ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ೩೦,೦೦೦ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನಿಗಳೂ, ೩೦,೦೦೦ ಭಾರತೀಯರೂ ಮತ್ತು ೩,೦೦೦ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶಿಗರೂ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ವಲಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನಗರದ ಗಾರ್ನೆತಿಲ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ೨೦೦೦ದ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಯುಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಲಂಡನ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಿಕ ಮನೆಗಳ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಆಸರೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವವರ ಚದುರಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. 2001 ಜನಗನತಿಯ ನಂತರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ೨೦೦೪ರ ನಗರಸಭೆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೫೮೫,೦೯೦ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಎರಡೂ ನಗರಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬ್ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಹೆಚ್ಚುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿದೆ. ಸುಮಾರು ೨,೩೦೦,೦೦೦ ಜನರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಟ್ರಾವೆಲ್‌ ಟುವರ್ಕ್‌ ಎರಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೧೦% ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋಕ್ಕೆ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಇನ್ನರ‍್ ಲಂಡನ್‌ನ್ನು ಹೊಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡಿನ ದೊಡ್ದ ನಗರವು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು: mi2 km2., ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಈಗಿರುವ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ—ಟೆಂಪ್ಲೇಟು: mi2 km2 ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು: mi2 km2, ಆಮೇಲೆ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಗರಗಳಿಗೆ ’ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು’ ನೀಡಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಇದು ಖಾಲಿಯಾದುದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಯುಕೆಯ ಯಾವುದೇ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಕಡಿಮೆ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ೭೨.೯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು 2008ರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪೂರ್ವದ ಉಪಚುನವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಸಮಾನತೆಯ ಬಗೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು, ಇದರ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪುರುಷರ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ೫೪ ಕ್ಯಾಲ್ಟನ್‌ನಿಂದ ೮೨ Lenzieನ ಹತ್ತಿರದ ಪೂರ್ವ ಡಂಬಾರ್ಟನ್‌ಶೈರ್‌ವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. == ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊರವಲಯಗಳು == ಹಳೆಯ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾತೆಡ್ರಾಲ್‌ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಕ್ಲೈಡ್‌ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ತಮ್ಮನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಭಾಗವೆಂದುಕೊಂಡಂತಹ ಅನೇಕ ಜಾಗಗಳು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿದ್ದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರ ಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಹೊರಗಿದ್ದು, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿರುವ ಜಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿರಿ. === ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ === ನಗರದ ಮುಖ್ಯಭಾಗವು ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕ್ಲೈಡ್‌ ನದಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು M8 ಮೊಟಾರ್‌ವೇಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದೆ, ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಟೌ‌ನ್‌ಹೆಡ್‌ ,ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್‌, ಕೌಕ್ಯಾಡನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು. ==== ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಜಿಲ್ಲೆ ==== ನಗರವು ಕ್ಲೈಡ್‌ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದ ಮೇಲಿರುವ ಬೀದಿಗಳ ಜಾಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಸ್ಟೇಟಸ್‌ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ರಾಣಿಯ ಕುಲದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿಟಿ ಚೇಂಬರ್ಸ್‌, ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯಾದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಆರ್ಗೈಲ್‌ ಬೀದಿ,ಸೌಚೀಹಾಲ್ ಬೀದಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಕಾನನ್‌ ಬೀದಿಗಳು ಮಾರಾಟದ ಆವರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ದರ್ಜೆಗೆ (ಬೆಲೆಯ) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕೊಡುವ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಅರ್ಬಾನಿಸಮ್‌ನ ’ಗ್ರೇಟ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌’ ೨೦೦೮ನ ವಿಜೇತರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗೆಗಳೆಂದರೆ ಬ್ಯುಕಾನನ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್‌. ಎನೋಕ್ ಸೆಂಟರ್‌ , ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಮತ್ತು ವಿಷೇಶವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಲೇಬಲ್‌ಗಳಿರುವ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌. ಲಂಡನ್‌ ಮೂಲದ ವಿವಿಧ ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆಯಾದ ಸೆಲ್ಫ್‌ರಿಡ್ಜಸ್‌ ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು, ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಬಿಡಿ ಮಾರಾಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಲಂಡನ್‌ನ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ದ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಿಡಿಮಾರಾಟ ವಲಯವನ್ನಾಗಿಸಿತು. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಮುಖ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿತ್ತು: ಥಿಯೆಟರ್‌ ರಾಯಲ್‌( ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಒಪೆರಾನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ನ ಮನೆ‌( ಈಗ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ವೇ ಥಿಯೇಟರ್‌ಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ )), ದ ಪೆವಿಲಿಯನ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌, ದ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್‌, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಯಲ್‌ ಕನ್ಸರ್ಟ್‌ ಹಾಲ್‌ , ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌, ಟ್ರಾನ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌, ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡ್ರನ್‌ ಆರ್ಟ್()‌, ಮಿಚ್ಯುಲ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಥಿಯೆಟರ್, ದ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌, ಮಕ್‍ಲೆಲ್ಲಾನ್‌ ಗ್ಯಾಲರೀಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ದ ಲೈಟ್‍ಹೌಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಟಿಕಲ್ಚರ್‌. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದನೆಯ ಸಿನೆಮಾ, ಹದಿನೆಂಟು ಪರದೆಗಳ ಸೈನ್‌ ವರ್ಡ್‌ ರೆನ್‌ಫ್ರೀವ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ನಾಲ್ಕು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ: ದ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರಚ್‍ಕ್ಲೈಡ್‌, ದ ರಾಯಲ್‌ ಸ್ಕಾಟಷ್‌ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಡ್ರಾಮ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಟ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ. ==== ವಣಿಕ (ವ್ಯಾಪಾರಿ) ನಗರ ==== ವಣಿಕ ನಗರದ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗಿರುವುದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸದ ಮನೆಗಳಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ವಣಿಕ ನಗರವು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಂದರೆ ೧೮ನೇ ಮತ್ತು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ನಗರದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವಾಸದ ಮನೆಗಳಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳ ತಂಬಾಕು ನಾಯಕರ ಹೆಸರು ಇದರಲ್ಲಿತ್ತು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಇದು ನಗರಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಮೂಲಭೂತ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೇಂದ್ರವು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್, ಇದು ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಗ್ಯಾಲೋ‌ಗೇಟ್, ಟ್ರೋಂಗೇಟ್‌ಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಟ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಇದು ನಗರದ ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮರ್ಕಟ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಿಂದ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್ ಟೋಲ್‌ಬೂತ್ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿನ ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕದಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಂಡ ಎಲ್ಲವೂ ಮೂಲ ನಗರದ ಚೇಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಿಂದ ರೊಟೆನ್‌ರೋ ಮತ್ತು ಟೌನ್‌ಹೆಡ್ ಕಡೆಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪ್ರಧಾನ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊವಂಡ್‌ನ ಪ್ರಭುತ್ವ ಇರುತ್ತದೆ. ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಿಂದ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೂಷಣ ಮಟ್ಟಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗರ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ನಂತರದಿಂದ, ವಣಿಕ ನಗರವು ಸುಖ ವಿಲಾಸ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ವಸತಿ ಕೋಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಜೊತೆ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಪುನರುತ್ಥಾನವು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೆಫೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉಪಹಾರಗೃಹಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ನಾಜೂಕಿನ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಶೈಲಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಮೂಲ ನಗರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ವಣಿಕ ನಗರವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಜ ಬೀದಿ, ಸಾಲ್ಟ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೊಂಗೇಟ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ’ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ವಾರ್ಟರ್’ನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ವಣಿಕ ನಗರ ಉತ್ಸವದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕಲೆಯ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು, ಖಾಲಿಯಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ಸಗಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯಾವಾಗ ಇದು ಕಲಾಕಾರ-ಪೂರಕ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತೋ ಆ ೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಒಂದು ’ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ವಾರ್ಟರ್’ ಆಗಿ ವಣಿಕ ನಗರದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಲಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಕಲಾ ಸ್ಟೂಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಟ್ರೊಂಗೇಟ್ ೧೦೩ ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮಹತ್ವದ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಟ್ರೋನ್ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರ, ಹಳೆಯ ಹಣ್ಣುಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಾಲ್, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಚೌಕ, ವಣಿಕ ಚೌಕ ಮತ್ತು ನಗರ ಹಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ದೃಶ್ಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ವಣಿಕ ನಗರದೊಳಗಡೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಷೋಕಿಯ ಚೈನ್ ಸ್ಟೋರ್ ಕ್ಲೋನ್ ಜೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಆವಿ ಸ್ನಾನ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನಲ್ಲಿ ನಗರ ಮಂಡಳಿಯು ವಣಿಕ ನಗರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ಯೂಕ್ಯಾನನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದನು (ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು), ಈ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಸತಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾ, ಹೆಚ್ಚು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೆಟಲ್ ಸಿಗ್ನೇಜ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು. ==== ಹಣಕಾಸಿನ ಜಿಲ್ಲೆ ==== ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತುದಿಯ ಕಡೆಗೆ, ಬ್ಲೈತ್ಸ್‌ವುಡ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಂಡೆರ್‌ಸ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹಣಕಾಸಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ಜಿಲ್ಲೆ () ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲದೇ ಸಮಕಾಲೀನ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಿಂದ "ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್" ಅಥವಾ "ಕ್ಲೈಡ್ ಮೇಲಿನ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್" ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ನಂತರದಿಂದ ಹಲವಾರು ನವೀನ ಕಚೇರಿ ಸಮುಚ್ಚಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಯುಕೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗಲು ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಯ ಕೆಂದ್ರವಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳ ಜೊತೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದೆ. ಯುಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ೧೦ ದೊಡ್ದದಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಲೈನ್, ಎಶ್ಯೂರ್, ಎಕ್ಸಾ ಮತ್ತು ನೊರ್ವಿಚ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಕಂಪನಿಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಡಿಪಾಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೂಲ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಕಂಪನಿಗಳೂ ಕೂಡ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ - ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್, ಜೆಪಿಮೊರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್, ಅಬೇಯ್, ಎಚ್‌ಬಿಒಎಸ್, ಬಾರ್ಕ್ಲೇಯ್ಸ್, ವೆಲ್ತ್, ಟಿಸ್ಕೋ ಪರ್ಸನಲ್ ಫೈನಾನ್ಸ್, ಮೊರ್ಗಾನ್ ಸ್ಟಾನ್‌ಲೀ, ಲೊಯ್ಡ್ಸ್ ಟಿಎಸ್‌ಬಿ, ಕ್ಲೈಡ್‌ಸ್ಡೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಪ್ಯಾರಿಬಸ್, ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವು ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್‌ಪೋರ್ಟ್, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಾಲ ಉದ್ದಿಮೆ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲೈಫ್‌ಲೊಂಗ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್, ಬಿಟಿ ಗುಂಪುಗಳು, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳೂ ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. === ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಬೊಹೆಮಿಯಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಫೆಗಳು, ಟೀ ರೂಮ್‌ಗಳು, ಬಾರ್‌ಗಳು, ಬೊಟಿಕ್‌ಗಳು, ಅಪ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳು, ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಗಳು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ಗಾರ್ಡನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅಧಿವೇಶನ ಕೇಂದ್ರ, ಬೈರ್ಸ್ ರೋಡ್, ಮತ್ತು ಆಶ್ಟನ್ ಲೇನ್ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಒನ್ ಡಿವೊನ್‌ಷೈರ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದು ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವ ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವ್ಯಕ್ತಿ ಅತಿಥಿಗಳಿಂದ ತಂಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಇದು ಹಿಲ್‌ಹೆಡ್‌, ಡೌನ್‌ಹಿಲ್, ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್, ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್, ಹಿಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಮತ್ತು, ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾರ್‌ಟ್ರಿಕ್‌ನ ನಿವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಹೆಸರು ಚೇರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಟೌನ್, ಜೋರ್ಡಾನ್‌ಹಿಲ್, ಕೆಲ್ವಿಂಡೇಲ್ ಮತ್ತು ಏನ್ನೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಇದು ಕೆಲ್ವಿನ್ ನದಿಯಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೆಲ್ವಿನ್ ನದಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಕಿಲ್‌ಸಿತ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯೊರ್ಕಿಲ್ ಬೇಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಸರ್ ಜೊರ್ಜ್ ಗಿಲ್‌ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕೊಟ್‌ನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡದ (ಬ್ರೀಟೇನ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಥಿಕ್ ಪ್ಲುನರುತ್ಥಾನ) ಶಿಖರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಗಿಲ್‌ಮೋರ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಹಲವಾರು ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್-ಮಾತನಾಡುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹವು ಇದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪಂದನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತ, ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಹಂಟೇರಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಕೆಲ್ವಿನ್ ಹಾಲ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅರೇನಾ, ಹೆನ್ರಿ ವುಡ್ ಹಾಲ್ (ರಾಯಲ್ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ‌ದ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿನ ಮೊದಲಿನ ಡಾಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಝಹಾ ಹ್ಯಾಡಿಡ್‌ರಿಂದ ಒಂದು ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕು. ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನ ಉತ್ಸವವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ, ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅಧಿವೇಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿನ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಡಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌ರಿಂದ SECCಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ವಿಸ್ತರಣೆಯು, ೧೨,೦೦೦ ಅರೇನಾ ಸೀಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ೫ ಸ್ಟಾರ್ ಹೊಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಆಲೋಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. === ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ === ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಇದು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶೈರ್ ಗಡಿಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ’ದ ಬಾರಾಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬೊರೊ‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್, ಬೊರೊಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಾಲ್‌ರೂಮ್, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್, ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಎಫ್‌ಸಿಯ ನೆಲೆಯೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ಮರಳುಗಲ್ಲು ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಸರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಅರ್ರೋಲ್ & ಕಂ. ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ ಬೀರ್ಡ್‌ಮೋರ್ ಆಂಡ್ ಕಂಪನಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಟೆನ್ನೆಂಟ್ಸ್ ಲೇಜರ್‌ನ ಮೂಲವಾದ ವೆಲ್‌ಪಾರ್ಕ್ ಬ್ರೇವರಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನೆಕ್ರೋಪೋಲಿಸ್ ಸಮಾಧಿಸ್ಥಳವು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಸಂತ ಮುಂಗೋನ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್‌ನ ಮೇಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ ಅಪ್‌ಹಿಲ್‌ನ ಮೂಲಕ 62- (203 ) ಸಮಿತ್ ಮೇಲಿರುವ ಜಾನ್ ಕ್ನೊಕ್ಸ್‌ನ ಎತ್ತರದ ಮೂರ್ತಿಯವರೆಗೆ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಲೋಗೇಟ್‌ಬಲ್ಲಿ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಮಾಧಿಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ೧೭೭೧ ಮತ್ತು ೧೭೮೦ ರ ದಿನಾಂಕದವರೆಗಿನ ಈ ಎರಡೂ ಸಮಾಧಿಸ್ಥಳಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಚೊರ್ಲೊಟ್ ಮಾರ್ಗದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಡೇವಿಡ್ ಡೇಲ್‌ರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವರ ಮೊದಲಿನ ಯೋಗ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಉಳಿದಿರುವ ಮನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಚೊರ್ಲೊಟ್ ಮಾರ್ಗದ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನವೀನ ಗಿಲೆಸ್ಪಿ, ಕಿಡ್ & ಕೋಯಾಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯು ಕಾರ್ಯಾಲಯ(ಕಚೇರಿ)ಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು "ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿಗಾಗಿ ಮನೆಗಳು" ಎಂಬ ಘೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸರೀತಿಯ ಮನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವು ಯುಕೆ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್‌ನಂತೆ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂತ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್‌ನ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ-ನಂತರದ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ, ಇದು ೧೭೩೯–೧೭೫೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ನಗರದ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ತಂಬಾಕು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಚರ್ಚ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಉದಾತ್ತತೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ನವೀನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸಂತ ಆಂಡ್ರ್ಯೂನ-ಹಸಿರಿನಿಂದ-ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆಂಗ್ಲ ಚರ್ಚ್ ಇದೆ, ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‍ನ ಅತಿ ಹಳೆಯದಾದ ಅಂಗ್ಲ ಚರ್ಚಾಗಿದೆ. ಸಂತ ಆಂಡ್ರ್ಯೂನ ಆಂಗ್ಲ ಚರ್ಚ್ ಇದು ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೊದಲ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು "ವಿಸ್ಟ್ಲಿನ್ ಕಿರ್ಕ್" ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್‌ನ ಮೇಲ್ನೋಟವು ಗ್ರೀನ್ ಮೇಲಿನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟನ್‌ನ ಹೊರನೋಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ವೆನಿಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡೊಗ್‌ನ ಅರಮನೆಯ ಬಹುವರ್ಣೀಯ ಹೊಳೆಯುವ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೊರಸೆಳೆಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಟೊಲ್‌ಕ್ರಾಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮೂಲತಃ, ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಟೀಲ್ ಕೆಲಸಗಳ ಮಾಲಿಕನಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ಡನ್‍ಲೋಪ್‌ನ ದೇಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಅವನ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬೊರೊನಿಯಲ್ ಭವ್ಯಗೃಹವು ೧೮೪೮ ರಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರೈಸ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ನಂತರ ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ನಗರದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಿಂದ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ, ಭವ್ಯಗೃಹವು ಆಶ್ರಯ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮನೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಳಾಂಗಣ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅರೇನಾವು, ಕೆಲ್ವಿನ್ ಹಾಲ್‌ಗೆ ಒಂದು ನವೀನ ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಡಾಲ್‌ಮೊರ್ನಾಕ್‌‌ಗಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು 2014ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಆಟಗಳಿಗೆ ಆಟಗಾರರ ಗ್ರಾಮಗಳ ಒಂದು ನಿವೇಶನವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ, ಇದು ಹೊಸ ಒಳಾಂಗಣ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅರೇನಾದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೊವನ್ ಗ್ಯಾಸ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌ನ ಎರಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಗ್ಯಾಸೋಮೀಟರ್‌ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅವು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು M8 ಮತ್ತು M80 ಮೋಟರ್‌ವೇಸ್‌ಗಳ ನಡುವಣ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅವುಗಳು ನಗರದ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಹೀರಾತು ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಗೋಪುರಗಳು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಹೆಲ್ದಿ ಲಿವಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ () ಇದು ೨೦೦೫ರ-ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೌನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಟರಿ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ನಗರದ ದೇಣಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು, ಒತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ರಜಾದಿನಗಳ ತರಬೇತಿಗಳು ಮುಂತಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. === ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯು ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಸುತ್ತ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಗೊರ್ಬಾಲ್ಸ್, ಗೋವನ್, ಐಬ್ರೊಕ್ಸ್, ಶಾವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಸಿಮ್‌ಶಿಲ್, ಸ್ಟ್ರಾತ್‌ಬಂಗೋ, ಕಾರ್ಡನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಮೌಂಟ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಪೊಲೊಕ್‌ಶಾವ್ಸ್, ನಿಟ್‌ಶಿಲ್, ಪೊಲೊಕ್‌ಶೀಲ್ಡ್ಸ್, ಬ್ಯಾಟಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್, ಲಾಂಗ್‌ಸೈಡ್, ಗೋವನ್‌ಹಿಲ್, ಕ್ರಾಸ್‌ಹಿಲ್, ಸೆಸ್ನೊಕ್, ಮೊಸ್‌ಪಾರ್ಕ್, ಕಿನ್ನಿಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮೇನ್ಸ್‌ವುಡ್, ಆರ್ಡನ್, ಡಾರ್ನ್ಲೇ, ನ್ಯೂಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಡೀಕನ್ಸ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್, ಪೊಲೊಕ್, ಕ್ರೊಫ್ಟ್‌ಫೂಟ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್‌ಮಿಲ್ಕ್, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್, ಕ್ಯಾತ್‌ಕಾರ್ಟ್, ಮ್ಯೂರೆಂಡ್, ಮತ್ತು ಬಾರ್‌ಹೆಡ್, ಬಸ್ಬಿ, ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ಸ್ಟನ್, ಗಿಫ್‌ನೊಕ್, ಥ್ರೊನ್‌ಲೈಬ್ಯಾಂಕ್, ನೆದರ್‌ಲೀ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್‌ಶೈರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂಟೌನ್ ಮೇರ್ನ್ಸ್, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶೈರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಂಬಸ್ಲಾಂಗ್, ಈಸ್ಟ್ ಕಿಲ್‌ಬ್ರೈಡ್, ಮತ್ತು ರೂದರ್‌ಗ್ಲೆನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ರೆನೈ ಮ್ಯಾಕಿಂತೋಶ್‌ನ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್, ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಫಾರ್ ಆನ್ ಆರ್ಟ್ ಲವರ್‌; ಪೊಲೊಕ್ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರ್ರೇಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್; ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ’ಗ್ರೀಕ್’ ಥೊಮ್ಸನ್‌ನ ಹೊಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ಹೌಸ್ ವಿಲ್ಲಾ; ಮೌಂಟ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್, (ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಫ್‌ಸಿ ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಐಬ್ರೊಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್, (ರೇಂಜರ್ಸ್ ಎಫ್‌ಸಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ)ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಡದ ಮೇಲಿರುವ, SECCಯ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕ್ವೇಯ ಮೊದಲಿನ ಡೊಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನಿವೇಶನವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿವೇಶನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿವಿ ಗ್ರುಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯ (ಎಸ್‌ಟಿವಿಯ ಮಾಲಿಕ) ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಗಳಾಗಿವೆ, ಅವು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಾಗಿ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಸೇತುವೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ, ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕ್ವೇಯ ಮೇಲೆ, ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಸ್ಕಿಂಟಿ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕ್ಲೈಡ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇತುವೆಗಳು ಟ್ರೇಡ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ವೇಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯು ಲಿನ್ ಪಾರ್ಕ್, ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್, ಬೆಲ್ಲಾಹೌಸ್ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮತ್ತು ರೌಕೆನ್ ಗ್ಲೆನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಗ್ಸ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಗೋಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯು ಪೊಲೊಕ್ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಮೂಲವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ, ಪೊಲೊಕ್ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ ಯುರೋಪ್‌ನ ೨೦೦೮ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪೊಲೊಕ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಗಡಿಯೊಳಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಪೊಲೊಕ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಮೂಲವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪೊಲೊಕ್ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರದೇಶದ ಮೊದಲಿನ ಕೆಲವು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಗೋವಾನ್ ಇದು ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ-ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾರ್ಟ್ರಿಕ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಡದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ವಿಸ್ತರಿತ ನಗರವಾಗಿ ಏಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ೧೮೬೪ ರ ವರೆಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಒಂದು ಪೋಲೀಸ್ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿತ್ತು. ಗೋವಾನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಡಗು ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಂಪರಾಗತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಬಿಎ‌ಇ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸರ್‌ಫೇಸ್ ಷಿಪ್ಸ್ ಷಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಸಿಷನ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಫರ್ಮ್, ಥೇಲ್ಸ್ ಒಪ್ಟ್ರೋನಿಕ್ಸ್‌ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಬ್‌ವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. === ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ === ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಬೀರ್ಸ್‌ಡೆನ್, ಮಿಲ್ನ್‌ಗವೈ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಡುಂಬರ್ಟೊನ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಿಷಪ್‌ಬ್ರಿಜ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಡುಂಬರ್ಟೊನ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕ್ಲೈಡ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಸಮೃದ್ಧ ಉಪನಗರಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಗರದ ಕೆಲವು ಬಡ ನಿವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪೊಸಿಲ್‌ಪಾರ್ಕ್ ಇದು ಅಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಡ್ರಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಪೊಸಿಲ್‌ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಮಿಲ್‌ಟನ್‌ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡತನದ ನಿವಾಸಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪುನರ್‌ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ರುಚಿಲ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ವ್ಯಾಪಕ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹಲವಾರು ಅಧೋಗತಿಗಿಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೊಸದಾದ ವಸತಿ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಅಥವಾ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟವರ ಬ್ಲೊಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೌಸಿಂಗ್ ಸಂಘಟನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಡಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಸತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇದೇ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾರಿಹಿಲ್ ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥಿವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರಳುಗಲ್ಲು ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯನಿರತ ವರ್ಗದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ನಗರದ ಅಪ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಜೊತೆಗಿನ ಇದರ ಗಡಿಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಇತರವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾರ್ಶಿಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್‌ಗಳಂತಹ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾರ್ಶಿಲ್ ಇದು ಫಿರ್‌ಹಿಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್‌ನ ಮೂಲಸ್ಥಾನವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ೧೯೦೯ ರಿಂದ ಪಾರ್ಟಿಕ್ ಥಿಸ್ಟಲ್ ಎಫ್.ಸಿ. ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿನಿರತ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಗುಂಪು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಾರಿಯರ್ಸ್ ಇವುಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ತಂಡ, ಮಾರ್ಶಿಲ್ ಎಫ್.ಸಿ. ಗಳು ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಫೋರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್ ಕಾವುವೆಯು ನಗರದ ಈ ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲುಷಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಅವನತಿಯ ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಸಮುದ್ರಯಾನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪುನಃಶ್ಚೇತ್ನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಪುನರ್-ಆರಂಭ ಮಾಡಲು ನಡೆಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಇದು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡಿದುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಸೈಟ್‌ಹಿಲ್ ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಸಿಲಮ್ ಸೀಕರ್ ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಬರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಸೆರಾಸನ್ ಫೌಂಡ್ರಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟೆನ್ನಂಟ್ ಮತ್ತು ಲೊಕೊಮೋಟಿವ್ ವರ್ಕ್‌ಶಾಪ್‌ಗಳಂತಹ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೆಲಸಗಳು ಹಲವರು ಗ್ಲಾಸ್‌ವೆಗೈನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಲೊಕೊಮೋಟಿವ್ಸ್‌ಗಳ ೨೫% ದ ಜೊತೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಉತ್ತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೊಕೊಮೋಟಿವ್ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ರೊಲೊಕ್ಸ್ ರೈಲ್‌ವೇ ವರ್ಕ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವು ರೈಲ್‌ವೇ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉಳಿದವುಗಳು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಬರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ನಗರವು ಕರ್ಲಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಒಪೆರಾವರೆಗೆ, ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಚೆಂಡು‌ನಿಂದ ಕಲೆಯ ಶ್ಲಾಘನೆಯವರೆಗಿನ ಹಲವಾರು ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದು ಸಾರಿಗೆ, ಧರ್ಮ, ಮತ್ತು ನವೀನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಯ್ದ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದ ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿವೇಶನಗಳು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಯುರೋಪಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಮಿಶೆಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಲ್ಲೇಖನಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು ೧.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಒಪೆರಾ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ, ರಾಯಲ್ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ, ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಿಂಫೊನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಯುವಜನಾಂಗ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಕಲಾ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವಿನ್ ಮೊರ್ಗಾನ್‌ಗಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನದೇ ಆದ "ಪೋಯಟ್ ಲೌರೇಟ್" ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೦೭ ರವರೆಗೆ ಇದು ಲಿಜ್ ಲೊಕ್‌ಹೆಡ್‌ರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. === ಮನರಂಜನೆ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ, ರಾಯಲ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ನವೀನ ಕಲೆಯ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ಬರ್ರೇಲ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಇತ್ಯಾದಿ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರವು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಯುಕೆ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ೧೯೯೯, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್ ೧೯೯೦, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ೧೯೯೫–೧೯೯೯ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ೨೦೦೩ ಇತ್ಯಾದಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಹಳೆಯದಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಉತ್ಸವದಂತಲ್ಲದೇ (ಅಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ), ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಉತ್ಸವಗಳು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ (ವರ್ಷಾವಧಿ ಇರುತ್ತವೆ). ಉತ್ಸವಗಳುಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಸ್ಯ ಉತ್ಸವ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಜ್ ಉತ್ಸವ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಯೋಜನಗಳು,ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿನೆಮಾ ಉತ್ಸವ, ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಉತ್ಸವ, ವಣಿಕ ನಗರ ಉತ್ಸವ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೇ, ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪೈಪ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳು ಮುಂತಾದ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಸಂಗೀತ ದೃಶ್ಯ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಹಲವಾರು ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಪಬ್‌ಗಳು, ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಯಲ್ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಹಾಲ್, , ಕಿಂಗ್ ಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ವಾಹ್ ವಾಹ್ ಹಟ್ (ಅಲ್ಲಿ ಒಯಾಸಿಸ್‌ಗಳು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಗೈನ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮೊಗಲ್ ಅಲನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೀಗೆ ಸಹಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದರು), ರಾಣಿ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಯೂನಿಯನ್ (ಅವರು ಕರ್ಟ್ ಕೊಬೈನ್ಸ್‌ನ ಫೂಟ್‌ಪ್ರಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಿದ್ದರು) ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಬಾಲ್‌ರೂಮ್ ದ ಬೊರೊಲ್ಯಾಂಡ್ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಧ್ಯಮ-ಗಾತ್ರದ ಸ್ಥಳಗಳು ಎಬಿಸಿ ಮತ್ತು O2 ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೊಸ್ಮೊಪೊಲ್, ಪಿವೊ ಪಿವೊ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀರಿಯೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಸಂಗೀತಕಾರರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರಗಳ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಬಾರ್‌ಗಳೂ ಕೂಡ ಇವೆ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಸಂಗೀತದ ಪಿಆರ್‌ಎಸ್‌ನಿಂದ ಯುಕೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ "ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತಾತ್ಮಕ’ ನಗರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ,ಬೆಲ್ಲೆ & ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್, ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಒಬ್‌ಸ್ಕುರಾ, ಬಿಫಿ ಕ್ಲೈರೋ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಫರ್ಡಿನಂಡ್, ಮೊಗ್‌ವೈ, ಸ್ನೋ ಪೆಟೋಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರೈಮಲ್ ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌ನಂತಹ ಇಂಡೈ ವೃಂದಗಳಂತಹ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಂಗೀತ ದೃಶ್ಯದ ಪಾರ್ಶ್ವಚಿತ್ರವನ್ನು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ಇದು ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಮೊಟೌನ್ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡೆಟ್ರೋಯ್ಟ್‌ಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಯಶಸ್ಸುಗಳು ದ ಫ್ರಾಟೆಲ್ಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್‌ವೇಗಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ನಗರವು ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ನಗರಗಳ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ (ಯುನೆಸ್ಕೋ) ದಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಗರ ಎಂದು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಮುಂಚೂಣಿ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ ದೃಶ್ಯವನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಸೋಮಾ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಅವರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಗುರುತುಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ದ ಆರ್ಚಸ್ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಯಶಸ್ವಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಜನರೂ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದಾರೆ, ದ ಆರ್ಚಸ್ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಡಿಜೆ‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೊಬೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ೩೦ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ ರಂದು ಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ೧೯೯೫ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಎಲ್ಲ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ನಡೆಸಿದ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೀಡಿಯಾಗಳ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿವಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಇವನಿಂಗ್ ಟೈಮ್ಸ್ , ದ ಹೆರಾಲ್ಡ್ , ದ ಸಂಡೇ ಹೆರಾಲ್ಡ್ , ದ ಸಂಡೇ ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ದ ಡೇಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಗಳಂತಹ ಹಲವಾರು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ರಿನಿಟಿ ಮಿರರ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಸ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಎಸ್‌ಟಿವಿ ಗ್ರೂಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಇದು ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ-ಅವಲಂಬಿತ ಮೀಡಿಯಾ ವಾಣಿಜ್ಯಕೂಟವಾಗಿದೆ. ಎಸ್‌ಟಿವಿ ಗುಂಪು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಐಟಿವಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ (ಮಧ್ಯ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಂಪಿಯನ್) ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಗುರುತು ಪಟ್ಟಿಯ ಎಸ್‌ಟಿವಿ, ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾ ಜಾಹೀರಾತುದಾರ ಪರ್ಲ್ & ಡೀನ್‌ಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಭಿನ್ನವಾದ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳೂ ಕೂಡ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಬೌರ್ ಮೀಡಿಯಾವು (ಮೊದಲಿಗೆ ಇಎಮ್‌ಎಪಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ವಾಮ್ಯದ್ದಾಗಿತ್ತು) ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ವಾಣಿಜ್ಯ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಕ್ಲೈಡ್ 1 ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್‌ 2 ಗಳು ೨.೩ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳುಗರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಎಸ್‌ಟಿವಿ ಗ್ರುಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯು (ನಂತರ ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಜಿ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು) ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರೇಡಿಯೋ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇದರ ೨೭.೮% ಶೇರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರಣಾ ಗುಂಪು ಇಎಮ್‌ಎಪಿಗೆ £೯೦.೫ ಗೆ ಮಾರಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಿಂದ ಪ್ರಸಾರಣಗೊಳ್ಳುವ ಇತರ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳು 105.2 ಸ್ಮೋತ್ ರೇಡಿಯೋ, ರಿಯಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು 96.3 ರೊಕ್ ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಜಿಎಮ್‌ಜಿ ರೇಡಿಯೋದ ಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗ್ಯಾಲಾಕ್ಸಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಇದೂ ಕೂಡ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೂಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಗರವು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಗೀತ ರೇಡಿಯೋ, ಸನ್ನಿ ಗೋವಾನ್ ರೇಡಿಯೋ, ಆವಾಜ್ ಎಫ್‌ಎಮ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸೈಟ್ ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ರೇಡಿಯೋವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಧರ್ಮ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್‍ಲೆಂಡ್‌ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಇವುಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟರುಗಳ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೪೭ ಸಮೂಹಗಳಿವೆ [೧] (ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೪ ನಗರದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಇವೆ, ಇತರ ೪೩ ಸಮೂಹಗಳು ಗಿಫ್‌ನೊಕ್‌ನಂತಹ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ). ನಗರವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್; ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್; ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್, ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಒರ್ಥೊಡೊಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಲ್ಯೂಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್. ಹಲವಾರು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪಂಥೀಯ ಒತ್ತಡಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು, ಬಹುಶಃ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗರದ ಎರಡು ಮಹತ್ವದ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಎಫ್‌.ಸಿ. ಮತ್ತು ರೇಂಜರ್ಸ್ ಎಫ್.ಸಿ.ಗಳ ಬೆಂಬಲಗಾರರ ನಡುವಣ ಪೈಪೋಟಿಯಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹಿಂದೆ, ರೇಂಜರ್ಸ್ ನಗರದ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಗೋರ್ಬಲ್ಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರ ಮಸೀದಿಯು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಹನ್ನೆರಡು ಮಸೀದಿಗಳ ಜೊತೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಮಸೀದಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ೩೩,೦೦೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರದ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಮಂದಿರವನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಜೂನ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಸಿಖ್ ದೇವಸ್ಥಾನ(ಗುರುದ್ವಾರಗಳು )ಗಳನ್ನು ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಎರಡು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಜೊತೆ (ಫಿನ್ನೀಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಗುರುದ್ವಾರ ಸಿಂಗ್ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಬ್ರಿಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಗುರು ನಾನಕ್ ಸಿಖ್ ಮಂದಿರ ) ಮತ್ತು ಪೊಲೊಕ್‌ಶೀಲ್ಡ್ಸ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಮಂದಿರಗಳ (ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ ಗುರುದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗುರು ತೇಗ್ ಬಹದೂರ್ ಗುರುದ್ವಾರ ) ಜೊತೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ೨,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಖ್‌ರಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಪೂರ್ತಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಿಖ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದನೆಯ ಮೂರು ಭಾಗದಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಏಳು ಯಹೂದ್ಯರ ಪೂಜಾಮಂದಿರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್, ಲೀಡ್ಸ್, ಗೇಟ್‌ಶೆಡ್, ಬ್ರೈಟೊನ್, ಮತ್ತು ಬೌರ್ನ್‌ಮೌತ್‌ಗಳ ನಂತರದ ಎಳನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಲಂಡನ್ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕೇವಲ ಗೊರ್ಬಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ೨೦,೦೦೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಸೇಂಟ್ ಮುಂಗೋ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಏಕೈಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. === ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪ್ಯಾಟರ್ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ ಇದು ಸ್ಕೊಟ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ವೈವಿಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ ಇದು ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯವಾದ ಉಚ್ಛಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ; ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನೆಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ಅವೇ" ಇದು ಆ ಆಮ್ ಅವೇ ಯಂತೆ "ಬಿಡುವುದು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯು ಅವೇ ವಿ ಯೆ ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಉಪದ್ರವವಾಗಿ, ಅಥವಾ "ಡ್ರಂಕ್" ಅಥವಾ "ಡಿಮೆಂಟೆಡ್" ಹೀ ಈಸ್ ಅವೇ ವಿತ್ ಇಟ್‌ ನಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥದಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿಂಜರ್ ಇದು ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಬನಿಕಾಮ್ಲದ ಸೌಮ್ಯ ಪಾನೀಯವನ್ನು (ಎ ಬೊಟಲ್ ಒ ಜಿಂಜರ್ ) ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:IPA2 ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಹಲವರು ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ: ಕೂಪನ್ ಅಂದರೆ "ಮುಖ", ಅದರ ಮೂಲಕವಾಗಿ "ಟು ಪಂಚ್ ಅ ಟಿಕೆಟ್ ಕೂಪನ್" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಡ್‌ಬಟ್ ಇದು ಒಂದು "ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಿಸ್ " ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಈ ಶಬ್ದವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ಸ್‌ರಿಂದ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, "ಮಿಲ್ಕಿ"ಯನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ "' " ಅಥವಾ " / ". ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ಸ್‌ರನ್ನು ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಜನರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ಸ್‌ರನ್ನು (ಅಥವಾ ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಟಿವಿ ನಾಟಕ ಟ್ಯಾಗರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಗಳಾದ ಎಂಪ್ಟಿ , ಚ್ಯೂಯಿಂಗ್ ದ ಫ್ಯಾಟ್ , ರಾಬ್ ಸಿ. ನೆಸ್‌ಬಿಟ್ , ಸ್ಟಿಲ್ ಗೇಮ್ ಮತ್ತು ಡಿಯರ್ ಗ್ರೀನ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ ಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಭಾಷೆ ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರೇಗ್ ಫರ್ಗುಸನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲಿ ಕೊನ್ನೊಲಿಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್‌ನ ಹಾಸ್ಯಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರದೇಶ ಉಳಿದಿದೆ, ೧೫ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರೊವ್ಯಾಂಡ್‌ರ ಲೋರ್ಡಶಿಪ್ ಹಾಗೂ ೧೩ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಸಂತ. ಮುಂಗೊ‌ರ ಆರಾಧನ ಮಂದಿರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಈಗಿರುವ ಅಪಾರ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ೧೯ನೇಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಇದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದುದು ಇದೆ: ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿಟಿ ಚೆಂಬರ್ಸ್; ಸರ್ ಜೋರ್ಜ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕೋಟ್ಟ್ ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡ; ಮತ್ತು ಸರ್ ಜೊನ್ . ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೊವ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರ ಹಾಗೂ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಗಮನೀಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಶಾಲೆಯಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ, ಆ ಶೈಲಿಯ ಅತಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಿರೂಪಕ ಚಾರ್ಲಸ್ ರೆನಿ ಮ್ಯಾಕಿನ್‌ತೋಷ್. ಮ್ಯಾಕಿನ್‍ತೋಷ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಕರಕೌಶಲಗಳ ಚಳುವಳಿಯ ಒಬ್ಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರು ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನವ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಿದ್ದರು. ಇವರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಲಾ ಶಾಲೆ, ವಿಲೊವ್ ಟಿರೂಮ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಕೊಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಾದಿ ಶಾಲಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಅಂತಹ ಹಲವು ಗಮನೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಒಂದು ಅಡಗಿದ ಅನರ್ಘ್ಯ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಕ್ವಿನ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ಚರ್ಚ, ಇದು ಪ್ರಚಲಿತ ಕಲೆಗಾರ ಮ್ಯಾಕಿನ್‍ತೋಷ್ ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚ. ನಗರದ ಮೂಖ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಆಲೆಕ್ಸ್ಯಾಂಡರ್ ಥೊಂಪ್ಸನ್, ಇವರ ಕೃತ್ಯದ ಗಮನೀಯ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಂವುಡ್ ಹೌಸ್ ವಿಲಾ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. "ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇಯ ನಗರ" ದ ವಾಸಿಗರ ಸಿರಿ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಅಪಾರ ಸಿರಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ನೌಕಾಂಗಣಗಳು, ನೌಕಾಸಂಬಂಧದ ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ, ಉಕ್ಕು ನಿರ್ಮಾಣತೆ, ಹಾಗೂ ಭಾರಿ ಉದ್ಯಮಗಳು ಎಲ್ಲ ನಗರದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದವು. ನಗರದ ಹೆಚ್ಚು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಮರಳುಗಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ೧೯೫೬ಯಿನ ಸ್ವಚ್ಛ ವಾಯು ಕಾನೂನು ಪರಿಚಯವಾಗುವವರೆಗೂ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಬಣ್ಣಗಳು ಕುಲುಮೆಗಳ ಹೊಗೆಮಸಿ ಹಾಗೂ ಮಲಿನಕಾರಿ ಭೇದಕಗಳ ಕಪ್ಪು ಪದರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭದ ಮುಖಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧೂನಿಕ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಜಯೋಗ್ಯ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿ ಸಭಾಂಗಣ, ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಡದತ್ತ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಸ್ಕೋಟ್ಟಿಷ್ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಸಮಾವೇಶ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕ್ಲೈಡ್ ಸಭಾಗೃಹ ಸರ್ ನೊರ್ಮನ್ ಫೋಸ್ಟರ್ ಅವರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇದು "ಆರ್ಮಡಿಲೊ" ಎಂದು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಜಹಾ ಹದಿದ್ ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿ ಹೊಸ ಸಾಗಣೆಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು, ಇದು ಜಲಾಭಿಮುಖವಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಮನತಟ್ಟುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧೂನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸದ ಯುಕೆ ನಗರ ಎಂದು ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ಹಾಗೂ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪಾರವಾದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ದೊರಕಿತು. === ವಸತಿ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ತನ್ನ ವಠಾರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ೧೯ನೇಯ ಹಾಗೂ ೨೦ನೇಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಅತಿ ಜನಪ್ರೀಯ ವಸತಿಗಳ ರೂಪವಾಗಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಅತಿ ಸಹಜ ವಾಸಿಸುವ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಧಗಳ ದರ್ಜೆಯವರು ವಠಾರಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇವುಗಳ ವಿಶಾಲ ಕೋಣೆಗಳು, ಎತ್ತರದ ಛಾವಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಹಿಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿನ ವಠಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಏಕಮಾತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ಆರು ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ ಇರುವ ಕೆಲವು ವಠಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ನ ಹಲವು ಇತರ ನಗರಗಳ ತರಹ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೂಡ ಟವರ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಎತ್ತರ-ಏರಿದ ವಸತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ನಗರದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಈ ಪರಿಧಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪೊಲೊಕ್, ನಿಟ್ಶಿಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಲಮಿಲ್ಕ್, ಈಸ್ಟರ್‌ಹೌಸ್, ಮಿಲ್ಟನ್ ಹಾಗೂ ಡ್ರಂಚಪೆಲ್. ಇವುಗಳನ್ನು ನಗರದೊಳಗಿನ ಕುಂದುಹೋದ ಆರಂಭದ ವಠಾರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಬದಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆ ಮುಂಚಿನ ವಠಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿ, ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ಯಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೋರಿಕೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಹಲವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದ ವಠಾರಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಂದ ತುಳುಕುತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ನೈರ್ಮಲ್ಯತೆಯು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹಲವುಗಳು ಗೊರ್ಬಲ್ಸ್ ತರಹ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಕುಸಿದವು. ೧೯ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂತಹ ವಸತಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಅತಿ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಟ್ರೊಂಗೇಟ್, ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಹಾಗೂ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್ ಅಂತಹ ಪುರಾತನ ನಗರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿತು. ಬ್ರುಸ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ಅವರಿಂದ ಉತ್ತೇಚಿತಗೊಂಡ ಅನಂತರದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು, ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶ ವಠಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆ, ನಗರದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹಾಗೂ ಟವರ್ ಬ್ಲಾಕ್ಸ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ. ವಠಾರ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕರಾರನ್ನು ಈಗ ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿಯ, ವ್ಯರ್ಥ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಅಸಫಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೭೦ ಹಾಗೂ ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಹಲವು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ವಠಾರಗಳನ್ನು ಇಚ್ಛಿತ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು "ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ವಾಸ್ತುಕೃತಿ" ಶೈಲಿಯ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕರಾರಿನ ಕಾರಣ ಹಲವು ಉನ್ನತ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನಾಶವಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ೭ ಮಾರ್ಚ ೨೦೦೩ರಂದು ನಗರ ಮಂಡಳಿ ಅವರಿಂದ ವಸತಿ ಬಂಡವಾಳದ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಸತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಎತ್ತರ-ಏರಿರುವ ವಸತಿಗೃಹಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಹಾಗೂ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ £೯೬ ಮಿಲಿಯನ್‌ಯಿನ ನಿರ್ಮೂಲನ ಹಾಗೂ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. == ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆ == ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೊಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನೇರವಾಗಿ ವಿಸ್ತ್ರತ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹಾಗೂ ಕ್ಲೈಡ್ ಅವರಿಂದ ಇದರ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುರ್ಘಟನೆ ಹಾಗೂ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ, ಗಾರ್ಟ್‌ನೆವಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ರೋಗಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳ ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೊಬ್‌ಹಿಲ್ಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. 24 ಅವರಿಂದ ಒಂದು ತುರ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಘಂಟೆಗಳ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾವ್ರತ್ರಿಕವಾದ ವೈದ್ಯರು ೨೪ ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯ ಸಹಾಯಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಕೋಟಿಷ್ ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಸೇವೆಯಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಂತ. ಆಂಡ್ರ್ಯೂರ ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಂತಹ ಸ್ವಯಂಸೇವೆಯ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಿದೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಹಾಗೂ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಕಲಿಸುವಿಕೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಾಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಔಷಧದ ಅಂಗಡಿಗಳು ಸೇವೆಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ, ತುರ್ತು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಗರ್ಭನಿರೋಧ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಲಹೆ, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಆಮ್ಲ ಜನಕ ಹಾಗೂ ಸೂಜಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ ನುಫಿಲ್ಡ್ ಹಾಗೂ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ರೋಸ್ ಹಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಖಾಸಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಇವೆ. == ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ == ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರ, ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ೧೦ ಮೈಲಿಗಳ (೧೬ ) ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಗಳಿವೆ: ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಟ್ರಾರ್ಥಕ್ಲೈಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾಲೆಡೊನಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಂಬತ್ತು ಇತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜುಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನ್ನೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲೇಜ್, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಕಾಲೇಜ್,ಕರ್‍ಡೊನಲ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್, ಸ್ಟೌ ಕಾಲೇಜ್, ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಾಲೇಜ್, ಜಾನ್ ವಿಟ್ಲಿ ಕಾಲೇಜ್, ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಸೈಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಯಾನ ಅಧ್ಯಾಯನದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಾಲೇಜ್. ಜೊರ್ಡನ್‌ಹಿಲ್ ಟಿಚರ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್, ದ ರಾಯಲ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌‌೦ಡ್ ಡ್ರಾಮಾ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಎಂಬ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜುಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ೧೬೮,೦೦೦ಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಕಾಟ್‌‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಶೌಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಡೆನ್ನಿಸ್‌ಟೌನ್ ಮತ್ತು ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೋನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ. ನಗರ ಮಂಡಳಿಯು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳನ್ನು, ೧೪೯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ತಜ್ಞರ ಶಾಲೆಗಳು- ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಸ್ಗೊಯ್ಲ್ ಗೈದ್ಲಿ‌ಗ್ ಗ್ಲಾಸ್‌ಚು(ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ಯಾಯಿಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್), ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಗ್ಯಾಯಿಲಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಹೆಲೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹತ್ತಿರದ ಬ್ಲೈರ್‌ವಡಚ್ ಕೇಂದ್ರದ ನಗರ ಮಂಡಳಿಯು ಹೊರಾಂಗಣ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊರ್ಡನ್‌ಹಿಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ್ನು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸರ್ಕಾರವು ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತತ್ತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೊಡ ರಾಜ್ಯ ವಲಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಫೆರ್ನ್‌ಹಿಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಸೆಂಟ್. ಅಲೊಯ್‌ಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್, ಹಟ್‍ಚೆಸೊನ್ಸ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ. == ಕ್ರೀಡೆ == === ಕಾಲ್ಚೆಂಡು === ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಆಟವು ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಪ್ಯಾರ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ಕ್ರಿಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಆಟ ೦–೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕಂಡಿತ್ತು. ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋನ ಕೇವಲ ಮೂರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ (ಇದರೊಂದಿಗೆ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಲಿವೆರ್‌ಪೂಲ್ ಮತ್ತು ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಎರಡು ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಫುಟ್‌‍ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್ ಇನ್‌ಟೆರ್‌ನ್ಯಾಜಿಯೊನಲ್ ಮೈಲ್ಯಾನೊ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಕಾಟಿಷ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಜಯಿಸಿತು. ರೆಂಜರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸದೆ ಈಗ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಿನ ಕಪ್ ಪಡೆಯಲು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿತು. ನಗರವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಎರಡು ೫ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿವೆ, ಇಬ್ರೊಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(೫೧,೦೮೨ ಆಸನಗಳು) ಮತ್ತು ಹ್ಯಮ್ಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್(೫೨,೬೭೦ ಆಸನಗಳು), ಇದರಾರ್ಥ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಫೈನಲ್‌ ಆಟಕ್ಕೆ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಫೈನಲ್ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಮೂರುಸಲ ಪಡೆದಿತ್ತು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೦೨ ಮತ್ತು ೨೦೦೭ರ ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಾಣವಾದ ಹ್ಯಾಮ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಪಂದ್ಯದ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ: ೧೪೯,೫೪೭ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಅನ್ನು ೩-೧ ರಂತೆ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಕೇಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳೆಲ್ಲ ತುಂಬಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್(೬೦,೮೩೨ ಆಸನಗಳು) ಕೂಡ ಪೂರ್ವ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ: ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಸ್‌ಪಿಎಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ರೆಂಜರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್., ಅದರೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಹಳೆ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರ್ಟಿಕ್ ಥಿಸ್ಟ್‌ಲೆ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌ನ ನಾಲ್ಕನೇಯ ಕ್ಲಬ್, ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್., ಹೆಚ್ಚು ವಿಲಾಸಿ ಕ್ಲಬ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆಧ್ಯತೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಇತರ ಐದು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಕ್ಲೈಡ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌, ಇದು ಕಂಬರ್ನಾಲ್ಡ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ಲಸ್ ಮೂರನೇ ಲ್ಯಾನರ್ಕ್ ಎಸಿ, ಕ್ಯಾಮ್‌ಬಸ್‌ಲ್ಯಾಂಗ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌, ಕೌಲೈರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡೆಸ್‌ಡಲ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌ ಇವು ದಿವಾಳಿಯಾಗಿವೆ. ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಯುವ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಪೊಲಕ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌, ಮೆರಿಹಿಲ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌, ಅಶ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌ ಮತ್ತು ಪಿಟರ್ಸ್‌ಹಿಲ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌,ಹಾಗೆಯೇ ಗಣನೆಗೆ ಬಾರದ ಹವ್ಯಾಸಿ ತಂಡಗಳು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೆಯೇ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಹಾರದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ಋತು ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕೂಟ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿ, ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಲೀಗ್, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಯುವ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕೂಟ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕೂಟಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದವು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಪ್ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲ್ಟಿಕ್, ರೆಂಜರ್ಸ್, ಕ್ಲೈಡ್, ಪ್ಯಾರ್ಟಿಕ್ ಥಿಸ್ಟ್‌ಲೆ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಐದು ತಂಡಗಳ ಯುವ ಆಟಗಾರರ ಕಡೆಯಿರುತ್ತದೆ. === ರಗ್ಬಿ ಒಕ್ಕೂಟ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವೃತ್ತಿನಿರತ ರಗ್ಭಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಘವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸೈನಿಕರು ಈ ಆಟವನ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ನೆರ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಡುವ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್,ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಮತ್ತು ವೆಲ್ಸ್. ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹಾಕ್ಸ್ ರಚನೆಯು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಮರ್ಗೆರ್‌ನಿಂದ ಆಯಿತು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಕಾಡೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೈ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್ () ಇವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಎರಡು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಒಕ್ಕೂಟವಾದರೂ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಕಾಡೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೈ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್ ದ್ವೀತಿಯ ವಿಭಾಗದ ತಂಡಗಳು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಗಿಫ್‌ನೊಕ್‌ ಉಪನಗರ ಇನ್ನೋಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹುಟ್ಚೆಸನ್ಸ್ ಅಲೊಯ್‌ಸಿಯನ್ಸ್ (). ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಎರಡು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕ್ಲಬ್ಸ್‌ಗಳಾದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಚೆಸನ್ಸ್ ಅಲೊಯ್‌ಸಿಯನ್ಸ್ ಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚನೆಯಾಯಿತು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕ್ಲಬ್ ಕ್ಯಾರ್ಥ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ಆಗಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ರಗ್ಬಿ ಅದರ ತತ್ವಗಳಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಈಗ ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. ಐದು ಪುರುಷರು ಆಡುವ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಿಳಾ ತಂಡಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಕ್ಲಬ್ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂರನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ. === ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್: === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ಕ್ವಲಿಫೈರ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಸ್ ನಡುವಿನ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ 2008ರ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್‌ನ್ನು ಪಡೆದು ಒಟ್ಟು ಅಂಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂಕಿ ಕೆಳಗಿಳಿದಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ತನ್ನ ದೇಶಿಯಾ ಕೀಡೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟೀಯಾ ಕಪ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ತಂಡವು 2ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಲೀಗ್‌ನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಘವು ಮೊದಲ ಅರೆ-ವೃತ್ತಿನಿರತ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ತಂಡವಾಯಿತು ತಂಡದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಆಡುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆದಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತದೆ. ತಂಡವು ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಕ್ರೂಸೆಡೆರ್ಸ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್‌ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಐಸ್‌ ಹಾಕಿ === ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ರಿಂದ ಬ್ರೆಹೆಡ್ ಎರೆನದ ಬ್ರೆಹೆಡ್ ಕ್ಲೆನ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ತಂಡವು ಇತರ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ತಂಡಗಳಾದ ಈಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡುಂಡಿ ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲೈಟ್ ಐಸ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಐಸ್ ಹಾಕಿ ತಂಡವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು === ಇತರೆ ಕ್ರೀಡೆಗಳು === ಸ್ಪರ್ಧಾವೇದಿಕೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲ್ವಿನ್ ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಟೌನ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟ್‌ಮಿಟನ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೂಡ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೀಡಿತು. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಪ್‌ನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವ ಕ್ಲೈಡ್ಸ್‌ಡಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಹಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಘವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ನಡುವೆ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥ ನೆಲೆಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿತು. ಹೊರಾಂಗಣ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಅಂದರೆ ಹಗ್ಸ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಹಿಮದ ಇಳಿಜಾರುವಿಕೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ೧೯೯೮ ಮತ್ತು ೨೦೦೪ರ ನಡುವೆ ಸ್ಕಾಟ್‌‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಕ್ಲೇಮೊರ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಾನ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ತಂಡವು ಕೇಲವು ಅಥವಾ ಅದರ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಆಡಿತ್ತು, ಹ್ಯಾಮ್ಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ಬೌಲ್ ಸ್ಥಳವೇ ಪ್ರತಿ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರಿನ್ ಮತ್ತು ಗೊರ್ಬಲ್ಸ್‌ಗಳು ಅನೇಕ (ರೊವಿಂಗ್)ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯದ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ವಿರಾಮಿಸಿದವು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ೧೮೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ೧೯೦೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಿವೆರ್ ಕ್ಲೈಡ್ ಮೇಲೆ ರೊವಿಂಗ್ ಓಟಗಳು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವೀಕ್ಷಕರ ಗುಂಪಿಗೆ ದೋಣಿಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದು ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಆಟಕ್ಕಿಂತ ಮೋದಲೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಎರಡು ರೊವಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಕ್ಕುಸಾಧಿಸಿದವು, ರೆಂಜರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸದಸ್ಯರೇ ಇದರ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್‌ನ ಸ್ಪಿಡ್‌ವೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಯನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದನ್ನು ನಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಸರಸೆನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಓಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನೆಲ್ಸನ್(೧೯೨೮ & ೧೯೩೨), ಕ್ಯಾರ್ನ್‌ಟೈನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(೧೯೨೮ & ೧೯೩೦), ವೈಟ್ ಸಿಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(೧೯೨೮–೧೯೩೧, ೧೯೩೯–೧೯೪೦, ೧೯೪೫–೧೯೫೪, ೧೯೫೬, ೧೯೬೪–೧೯೬೮), ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್(೧೯೨೮), ಹ್ಯಾಮ್ಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್(೧೯೬೯–೧೯೭೨), ಸಕರ್ಸೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ (೧೯೪೯–೧೯೫೩ , ೧೯೯೯ ), ಶವ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(೧೯೮೮–೧೯೯೮) ಗಳೆಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತರೆ. ಟೆಮ್‌ಪಸ್ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸ್ಪಿಡ್‌ವೇಯ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಪ್ರಬಲ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಇದರ ಸಂಪರ್ಕಗಗಳೆಂದರೆ ಗೆಯಲ್ ನರದ ಬೈಲ್ ಮೊರ್ ನ್ಯಾನ್ ಗೈಡಿಲ್ , ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಐದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೂಡ ಒಂದು, ಇದು ಫೈನಲ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಪ್ ಆಫ್ ಶಿನ್‌ಟಿನ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು, ಇದು ಕ್ಯಾಮನಚ್ಡ್ ಕಪ್ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹಳೆ ‍ಅನ್ನೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶೈನ್‌‍ಟಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಿರಿಯ ಕ್ಲಬ್ ಇದೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಮಧ್ಯ ಅರ್ಗೈಲ್, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೆಥ್‌ಕ್ಲೈಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ. === ೨೦೧೪ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು === ನವೆಂಬರ್ ೯, ೨೦೦೭ರಂದು ೨೦೧೪ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ಇರುವ ಅನೇಕ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಥಳಗಳು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ನವೀಕರಣವಾದ ಹ್ಯಾಮ್ಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್, ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೊವ್ ಪಾರ್ಕ್, ದ ಕೆಲ್ವಿನ್ ಹಾಲ್, ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಯೋಜಿತ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧಾವೇದಿಕೆ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ. ನಗರದ ಪೂರ್ವದ ಕೋನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ಮೈದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಒಳಾಂಗಣ ಸ್ಪರ್ಧಾವೇದಿಕೆಗಳು, ಬೈಸಿಕಲ್ ರೇಸಿನ ಪಥವಿರುವ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಲ್‌ಮರ್ನೊಕ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಕ್‌ಹೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಲು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ, ಜೊತೆಗೆ ಟೊಲ್‌ಕ್ರಾಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಹತ್ತಿರ ಅಪ್‌ಗ್ರೆಡೆಡ್ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ೨೦೧೪ ರ ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ, ಮೂರುಸಲ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಹಾನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌‍ನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಂತರ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ೧೨,೦೦೦ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ೪೧೦,೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ನಗರ ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೦೦ ದಿಂದ ೨೦೦೫ ರ ನಡುವೆ ೧೫೩,೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಷಿಸಿ, - ಶೇಕಡ ೩೨% ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ ೪.೪% ಇದ್ದು, ಲಂಡನ್ ಗಿಂತ ದ್ವೀತಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ೧೭,೦೦೦ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ £೪.೨ ಶತಕೋಟಿ ಪೌಂಡ್ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತ್ತು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೨೨% ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪ್ರಸಿದ್ದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ೫೫% ಖಾಯಂ ವಾಸಿಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತರೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿ ರಫ್ತು ತಯಾರಿಕಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಾದ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ತದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಈಗಿರುವಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ತೃತೀಯ ವಲಯವಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಸಂವಹನಗಳು, ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋಧ್ಯಮ ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವು. ಈಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಎರಡನೇ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು) ಮತ್ತು ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೨೦೦೧ ನಡುವೆ ನಗರದ ವಾಣೀಜ್ಯ ಸೇವಾ ವಲಯವು ಶೇಕಡ ೩೦% ಬೆಳೆದು, ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಯುರೋಪಿನ ಹದಿನಾರನೇ ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಬ್ಲೂಚಿಪ್ ಹಣಕಾಸು ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಬೆಳೆದು, ಗಣನೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು ಅಥವಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಲಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ೧೯೯೦ ಮತ್ತು ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦,೦೦೦ ಜನ, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮೂರರಷ್ಟು ಭಾಗದ ಜನರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪದವಿದರರನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ನೇಮಿಸುವ ದಳ್ಳಾಳಿಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ, ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಟಿಯುಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಯುಕ್ತ ಭಾಗಗಳು ಮಾಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಇಂತಹ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಕೆಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ನಿರ್ಮಾಣ, ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ, ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಹಾಗೆಯೇ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದದ ವಲಯಗಳದ ಅಪ್ಟೊಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ಸಿಲಿಕನ್ ಗ್ಲೆನ್ ಹೈ ಟೆಕ್ ವಲಯವನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ === ವಿಶಾಲ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೊಂದಿದೆ, ಬಹುಶಃ ಶ್ರಥ್‌ಕೈಡ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಸಾರಿಗೆ () ಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರ ಬಹುದು. ನಗರವು ಅನೇಕ ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ; ಬಸ್‌ಗಳ ಮುಕ್ತ ಸಾಗಾಟವು ಶ್ರಥ್‌ಕ್ಲೈಡ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಾರಿಗೆಯ ನಿಧಿಯ ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿಯಾವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ. ನಗರದೊಳಗೆ ಬಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು : ಮೊದಲು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ, ಅರ್ರಿವ ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, ಸ್ಟೆಜ್‌ಕೋಚ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ನಗರ ಬಸ್. ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೇ ಬ್ಯೂಕ್ಯಾನನ್ ಬಸ್‌ನಿಲ್ದಾಣ. ಲಂಡನ್ ಹೊರವಲಯದ ಯುನೈಟಿಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ನಗರ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವು ಇದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರೈಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಒಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿರುವ ಮೊದಲ ಸ್ಕಾಟ್‌ರೈಲು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರಿಯಾ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಲಂಡನ್ ಇಸ್ಟೊನ್ ನಿಂದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರವು 641.6- (398.7 ) ಉದ್ದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಲಿನ ಕೋನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಿಂದ ಈ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಉಪಯೋಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸುಬುರ್‌ಬ್ಯಾನ್ ಸೇವೆಯ ಕೋನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಆಗಿದೆ, ಎರ್‌ಶೈರ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ವೆರ್‌ಕ್ಲೈಡ್, ಹಾಗೆಯೇ ಡ್ಯಾಲ್‌ಮುರ್ ನಿಂದ ಮದರ್‌ವೆಲ್ ವರೆಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡ ನಗರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನೊಳಗಿನ ಇತರ ಹೆಚ್ಚು ಸೇವೆಗಳು - ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಾಲು, ಅಬೆರ್ಡಿನ್, ಇನ್ವೆರ್‌ನೆಸ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಲೆನಾಡು - ಕ್ವೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಕಾರ್ಯರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಗರ ಸುಬುರ್‌ಬ್ಯಾನ್ ಜಾಲವು ರಿವರ್ ಕೈಡ್ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್‌ರೈಲ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋಗಳಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅವರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಕೇಳಿದೆ, ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಧನ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. ಮೂರು ನೇರ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಂದ ಈ ನಗರವು ಈಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಎರ್‌ಡ್ರೀ-ಬ್ಯಾಥ್‌ಗೇಟ್ ರೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕವು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಸುಬುರ್‌ಬ್ಯಾನ್ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಜೊತೆಗೆ ಶ್ರಥ್‌ಕ್ಲೈಡ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಾರಿಗೆಯು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಏಕೈಕ ಮಹಾನಗರ ಪದ್ದತಿಯ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಬುಡಪೆಸ್ಟ್ ನಂತರ ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂರನೇ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೈಲು ಮತ್ತು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗಗಳೆರಡೂ ಅನೇಕ ನಿಲ್ಲುವ ಮತ್ತು ಸಾಗುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ಗಳ ನಡುವೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪೂರ್ವ ರೈಲ್ವೆ ರಸ್ತೆ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಲೈಡ್ ಫಸ್ಟ್‌ಲಿಂಕ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. === ನೌಕಾ ಸಮೂಹ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಕ್ಲೈಡ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಫೆರ್ರೀಸ್(ಹಡಗು)ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹತ್ತಿರದ ಎರ್‌ಸ್ಕಿನ್ ಸೇತುವೆ,ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಸೇತುವೆ, ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಫೆರ್ರಿ‌ನ ಕೇವಲ ಉಳಿದ ತಿರುವುಗಳು, ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಮತ್ತು ಯೊಕೆರ್, ಮತ್ತು ಇವೆರ್‌‍ಕ್ಲೈಡ್‌ನ ಕಿಲ್‌‍ಕ್ರೆಗ್ಯಾನ್ ಫೆರ್ರಿ, ಇವೆರಡು ಶ್ರಥ್‌ಕೈಡ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಸಾರಿಗೆ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ಇದು ನಗರ ದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಪಿಎಸ್ ವೆವರ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋನೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ಯಾಡಲ್-ಸ್ಟಿಮೆರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಯಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನದ ವಾಟರ್‍ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಬ್ರೆಹೆಡ್‌ನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ನೀರು ಹರಿಯುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಲೊಚ್ ಲೊಮಂಡ್ ಸಿಪ್ಲೆನ್ ಅರ್‌ಗೈಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ನಗರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಟ್ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕಾರ್ಯನಿರತ ಡಕ್‌ನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕ್ಲೈಡ್‌ಪೊರ್ಟ್ ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ ವಿ ಡಕ್, ಬ್ರೆಹೆಡ್‌ನ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಂದರೆ, ಐದನೇ ಕ್ಲೈಡ್‌ನ ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಹಂಟೆರ್‌ಸ್ಟೋನ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೭.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. === ರಸ್ತೆಗಳು === ಈ ನಗರವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹೆದ್ದರಿಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. M8 ಮುಖ್ಯ ಹೆದ್ದರಿಯು ನಗರ ಕೆಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗಿ M77, M73 , ಮತ್ತು M80 ಹೆದ್ದರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ‌ವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. A೮೨ ರಸ್ತೆಯು ನಗರ ಮತ್ತು ಅರ್ಗಿಲ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಹೈಲ್ಯಾಡ್‌ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. M74 ನೇರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಕ್ಯಾರ್ಲಿಸ್ಲೆ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; M೭೪ ಹೆದ್ದರಿ ಯೋಜನೆಯು ವಿವಾದ ವಿಸ್ತರಿಸರವಾಗಿ ಮೋಟರ್ ವೇ ಯಿಂದ ಟೊಲ್‌ಕ್ರಾಸ್ ನೊಳಗಿನಿಂದ ಟ್ರೆಡ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಪ್ರದೇಶ ದಿಂದ M೮ ಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾದ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು, ೨೦೧೧ ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವ ತುದಿಯ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ರಸ್ತೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಕಡಿತಗೊಂಡಿರುವ ಪೂರ್ವ ತುದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು === ಎರಡು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ನಗರ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ()13 (8 )(ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಪೂರ್ವ), ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪ್ರೆಸ್ಟ್‌ವಿಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ () 51 (32 ) (ನೈಋತ್ಯ-ಭಾಗಕ್ಕೆ), ಮತ್ತು ಕೈಡ್ ನದಿ ಮೇಲಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ ದಿಂದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಡಲ ವಿಮಾನ ಸರಹದ್ದು, ಕಮ್‌ಬೆರ್ನಾ‌‍ಲ್ಡ್ 29 (18 ) (ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ) ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆ ಯಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೈಡ್ ಮೇಲಿನ ಸ್ಟೊಬ್‌‍ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ವೆ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರೆಸ್ಟ್‌ವಿಕ್ ನಿಂದ ನೇರ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ; ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ರೈಲ್ವೆಯಿಂದ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಜೂನ್ ೨೦೦೭,ರಲ್ಲಿ ಉಗ್ರರಿಂದ ದಾಳಿ ನಡೆದಿತ್ತು. == ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು == ವಿವಿಧ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ತದ್ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. == ಗ್ಯಾಲರಿ == == ಆಕರಗಳು == == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಓಪನ್ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೈಡ್ 2011-02-02 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕ್ಲೈಡ್ ಜಲಾಭಿಮುಖ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಕ್ಲೈಡ್ ಜಲಾಭಿಮುಖ ಆನುವಂಶಿಕತೆ 2015-09-28 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. ಮಧ್ಯ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪ್ರಭಾವಬೀರುವ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ನಕ್ಷೆ 2008-05-14 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳ ಇತಿಹಾಸ ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಪಿಡಿ (ಆಂಗ್ಲ) ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಇತಿಹಾಸ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮಿ ಮಾರಾಟ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಥೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ'ದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗ 2007-09-29 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.