ನಜ್ರುಲ್ ಸಂಗೀತ (ಬಂಗಾಳಿ:নজরুল সঙ্গীত), ನಜ್ರುಲ್ ಗೀತಿ (ಬಂಗಾಳಿ:নজরুল গীতি; ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:), ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕಾಜಿ ನಜ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಬರೆದಿರುವ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ನಜ್ರುಲ್ ಗೀತಿಯು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ನಜ್ರುಲ್ ಅವರು ಸುಮಾರು 4,000 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ (ಗ್ರಾಮೊಫೋನ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ), ಇದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನಜ್ರುಲ್ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಹಾಡು ನೋಟ್ಯೂನರ್ ಗಾನ್ ಮತ್ತು ಈದ್-ಉಲ್-ಫಿತರ್ ಹಬ್ಬದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಹಾಡು ಓ ಮೊನ್ ರೋಮ್ಜಾನರ್ ಓಯಿ ರೋಜರ್ ಶೇಶೆ ಸೇರಿವೆ. == ಹಿನ್ನೆಲೆ == ನಜ್ರುಲ್ ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತೀವ್ರ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಲೆಟೊ ಗುಂಪಿನ (ಫೋಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಗ್ರೂಪ್) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾಗ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮತ್ತು ಲೆಟೊ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕರಾದ ಕಾಜಿ ಬಜ್ಲೆ ಕರೀಮ್ ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ರಾಗಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾದರು. ಲೆಟೊ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವುದು ಅವರ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಗೀತ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಿಯರ್ ಸೋಲ್ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಸತೀಶ್ ಕಾಂಜಿಲಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಸಂಗೀತದ ಬಗೆಗಿನ ನಜ್ರುಲ್ ಅವರ ಒಲವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಕಾಂಜಿಲಾಲ್ ಅವರು ಅವರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ನಜ್ರುಲ್ ಅವರು ಬಂಗಾಳ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರಾಚಿ ಬ್ಯಾರಕ್ ನಲ್ಲಿ ಹವಿಲ್ಡರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. == ನಜ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ == === ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಗೀತ === ಕಾಜಿ ನಜ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಪದಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಕ ರಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೇರಕ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ವಿಶಾಲ ಮಾನದಂಡದ ಮೇಲೆ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದರಿಂದ ಆ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ನಜ್ರುಲ್ ಅವರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಗೀತದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಅದರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಅಪಾರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದರ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡವರು ಇವರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನೇರತೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. === ಗಜಲ್‌ === ಪ್ರೇಮ ಗೀತೆಗಳ ಒಂದು ರೂಪವಾದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಜಲ್‌ಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ನಜ್ರುಲ್ ಅವರ ಪರಿಚಯವು ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಇದು 1927-28 ರ ವೇಳೆಗೆ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಬಂಗಾಳಿ ಗಜಲ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿತು. ಬೆಂಗಾಲಿ ಗಜಲ್ ಬಂಗಾಳಿ ಸಂಗೀತದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಮೊದಲ ಸಾಮೂಹಿಕ-ಮಟ್ಟದ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. === ಗಮನಾರ್ಹ ಹಾಡುಗಳು === ಬಿಷರ್ ಬಾಶಿ (ವಿಷ ಕೊಳಲು), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1924 ಭಂಗಾರ್ ಗನ್ (ವಿನಾಶದ ಹಾಡು), ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕವಿತೆಗಳು, ಡೋಲನ್ ಚಾಪಾ (ಮಸುಕಾದ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹೂವಿನ ಹೆಸರು), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1923 ಛಾಯನಾತ್ (ಛಾಯನತ್ ರಾಗ), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1925 ಚಿತ್ತನಾಮ (ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಮೇಲೆ), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1925 ಸಮ್ಯಬಾದಿ (ಸಮಾನತೆಯ ಘೋಷಕ), ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1926 ಪ್ಯೂಬರ್ ಹವಾ (ದಿ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಂಡ್), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1926 ಸರ್ಬಹರಾ (ದಿ ಪ್ರೊಲೆಟೇರಿಯಾಟ್), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1926 ಸಿಂಧು ಹಿಂದೋಲ್ (ದಿ ಅಂಡ್ಯುಲೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೀ), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1927 ಜಿಂಜಿರ್ (ಚೈನ್), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1928 ಪ್ರಳಯ ಶಿಖಾ (ಡೂಮ್ಸ್‌ಡೇ ಜ್ವಾಲೆ), ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, ಗುಮೈತೆ ದಾವೊ ಸ್ರಾಂಟೊ ರಬಿರೆ (ದಣಿದ ಸೂರ್ಯ(ರವೀಂದ್ರನಾಥ) ನಿದ್ರಿಸಲಿ), ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1941. ಶೇಶ್ ಸಾಗತ್ (ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಆಫರಿಂಗ್ಸ್), ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, 1958 ನೊಟುನರ್ ಗಾನ್ (ದಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ಯೂತ್), 1928, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರ್ಚ್ ಅಬ್ಬಾಸುದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್, 1932 ಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಓ ಮೊನ್ ರೋಮ್ಜಾನೆರ್ ಓಯಿ ರೋಜಾರ್ ಶೇಶೆ ಎಲೋ ಖುಶಿರ್ ಈದ್ ತ್ರಿಭುಬನೇರ್ ಪ್ರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಮುಹಮ್ಮದ್), ಅಬ್ಬಾಸುದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್, 1935 === ನಜ್ರುಲ್ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕರು === ಅಬ್ಬಾಸುದ್ದೀನ್ ಅಹಮದ್ ಶುಸ್ಮಿತಾ ಅನಿಸ್ ಫೆರ್ಡಸ್ ಅರಾ ಫಿರೋಜಾ ಬೇಗಂ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಎಸ್.ಡಿ.ಬರ್ಮನ್ ಅಜಯ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ ನಿಯಾಜ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಚೌಧರಿ ಅಲಕಾ ದಾಸ್ ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ದಾಸ್ ಮಾನಸ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ ಸುಧೀನ್ ದಾಸ್ ತಪಸ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ ಕಮಲ್ ದಾಸ್ಗುಪ್ತ ಕಾನನ್ ದೇವಿ ಕೆ ಸಿ ದೇ ಮನ್ನಾ ಡೇ ಪುರಬಿ ದತ್ತಾ ಅನುಪ್ ಘೋಷಾಲ್ ಅನುಪ್ ಜಲೋಟಾ ನಶೀದ್ ಕಮಾಲ್ ಸಬಿಹಾ ಮಹಬೂಬ್ ಸದ್ಯ ಅಫ್ರೀನ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ ನಮ್ರತಾ ಮೊಹಂತಿ ಮನಬೇಂದ್ರ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಗೀತಾಶ್ರೀ ಸಂಧ್ಯಾ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಮಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ ಫೆರ್ದೌಸಿ ರೆಹಮಾನ್ ಜೂತಿಕಾ ರಾಯ್ ಹೈಮಂತಿ ಶುಕ್ಲಾ ಮಾಧುರಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಇಲಾ ಬಸು ಶಾಹೀನ್ ಸಮದ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾನು ಇಂದ್ರಾಣಿ ಸೇನ್ ಅನುರಾಧಾ ಪೌಡ್ವಾಲ್ ನಿಲುಫರ್ ಯಾಸ್ಮಿನ್ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==